Şiir

Küçük İskender (1964).

Herkes aradığı şiiri mutlaka bulur diyordu Borges. Küçük İskender’in şiirini ilk gençlik çağındaki başkaldırmaya hevesli gençler buldu önce; kendi dillerini bulmuşlar gibi sarıldılar bu şiire.

Aynı zamanlarda, son gençliğindeki Memet Fuat da bulmuştu küçük İskender’i. Yeni Dergi’den bu yana bütün iyi ve yeni şairlere yaptığı gibi, son emeği Adam Sanat sayfalarını açmıştı ona. Üstat bu şiirde ne bulmuştu acaba? Çok kez yazdı; (özetim daraltıcı, belki de kendi fikrimi yansıtıcı olabilir): Onun şiirinde Nâzım Hikmet’in Türkçe’yi ayaklandıran zengin belagatı da vardı, Tevfik Fikret’in politik gözü karalığı da. Can Yücel’in çılgın teklifsizliği de vardı (“Teklifsiz Serseri”) 1960 şairlerinin isyancı bir benliğe yaslanan hırçınlığı da.

Ama bir şey daha vardı küçük İskender’de: 1980 sonrasının tutuklanmış özgürlük dilinin sere serpe açılışı da. Somut bir derdi vardı bu şiirin, İskender Över adlı bireyin kamuya açık dertleri. Onun şiiri, Över’in üzerindeki baskıdan doğmamış olabilir ama o var olan baskıyı kendinde üstlenmişti. Şiirindeki meselesi “karakamu”nun (Ece Ayhan) horladığı her bireyin derdiyle dertdaşlık içindeydi. “Ben bu dille, bu denli frapanca söylemek istemem”, diyebilirdiniz, o zincirinden kopmuş dizelerini okuduğunuzda. Çağdaşları Fransızlar da Rimbaud’yu, Baudelaire’i ya da Lautreamont’u ilk kez okuduklarında böyle demiş olabilirler. Bu gür şiirin edası vardı kuşkusuz. Zaafı da bu edada olsa gerek.

“Şiirde azalan verimler yasası”ndan söz eder ve bir edaya takılıp kalan şairleri uyarırdı Cemal Süreya. Bu uyarının farkında olan şairlerdendir küçük İskender, çok yazıp verim azaltsa da. Farkında ve bulduğu birçok edanın azalan verimler yasasına göre eridiğini görüp sancılanacak kadar da birikmiş şiirsel sermayesini küçümseyebilecek, yeni serüvenlere çıkabilecek cesarettedir...