Üye Eleştirileri

Arjantinli yazar ve okuma uzmanı Alberto Manguel'in genellikle okuma edimi üzerine olan kitapları YKY tarafından yakın zamanda basıldı. Ben şu an Okuma Günlüğü adlı yapıtını okuyorum.

Yüksek kalibreli entellektüel diyebileceğimiz Alberto Manguel, eskiden okuduğu 12 kitap seçip, her ay bir tane okumak üzere bir yıla yayıyor. Ve okuma süresi boyunca da günlük tutuyor. Bu günlük öyle bildiğiniz günlüklere benzemiyor. Okuduğu kitaptan çok o kitabın yazarın zihninde çağrıştırdıklarını okuyoruz çünkü. Bilinç akışı şeklinde sürüp giden yazılar sanki birer deneme gibi. E tabi böylesi bir entellektüelin zihninde gezmek de bence büyük lütuf. Öncelikle edebiyat dünyanız genişliyor. Çünkü çok farklı yazarlardan bahsediyor Manguel. Düşünce dünyanız genişliyor, çünkü samimi bir şekilde çok başka düşünme yolları olduğunu gösteriyor Manguel. Ve nihayet aslında ne kadar az şey bildiğimizi anlıyoruz.

Benim favori bölümüm Dörtlerin Simgesi'ni okurken yazdıkları. Sherlock Holmes, Doktor Watson ve dolayısıyla Arthur Conan Doyle odaklı düşüncelere dalan yazar, yine farklı simalar ve onların yazdıklarına da değiniyor. Ama ne kadar nefis bir düşünme tarzı var anlatamam. Alıntılarla süslediği düşünceleri insanı okumak için hayli kamçılıyor.

Gezisi sırasında yalnızca okuduğu kitaplardan bahsetmeyen yazar, kendi kütüphanesinden ve onu yeni bir eve taşımasından da bahsediyor. Geceleyin Kütüphane eserinde de sık sık yer verdiği kendi kütüphanesini nasıl düzenlediğini ve içinde nasıl kaybolduğunu anlatıyor.

Kitaplara aldığı notlardan bahsettiği kısımda içim rahatlıyor. Mezar Ötesinden Hatıralar adlı kısımda şöyle diyor  Manguel; "Kitaplarıma yazılar yazarım hep. (Çoğumuz yazarız) Onları yeniden okurken çoğu zaman bir paragrafı niçin altını çizmeye değer buldulduğumu, ya da bir yorumla ne demek istediğimi anımsayamıyorum." işte bu son kısım bana da olduğu için hep utanır sıkılırdım. Acaba köreldim de o zamanki düşünce yoğunluğumu kaybettiğim için mi, o zamanki içsellikle bir şeyleri görebildiğimi şimdi göremiyor muyum diye. Fakat Manguel dahi bu durumlara düşüyorsa o zaman benimki de tabii bir durumdur. Sonrasındaki satırlar ile kendimi gülümsemekten alamıyorum. "Dün Victor Segalen'in Rene Leys'nin bir kopyasıyla karşılaştım, üzerinde Trieste 1978 tarihi var, Trieste'de bulunduğumu hiç anımsamıyorum." Belki kitabı orada  alan biri verdi Manguel'e ya da bir sahaftan aldı kitabı ama tarihini değiştirmeden bıraktı. Ya da kitabı aldığı an Trieste'de olmak istedi ve muziplik olsun diye yazdı... Bir çok hikaye uydurulabilir. Lakin bu Manguel'in kitabının menşeini bilmemesi gerçeğini değiştirmez. Kısaca en büyük kitap kurtları dahi bir takım şeyleri hatırlayamıyorsa, bizlerin hatırlayamaması gayet doğalmış!

16 yaşında J. L. BORGES'e 4 yıl boyunca kitap okuma ve onunla sohbet etme şansını yakalamış bir yazar tarafından her günü kısa kısa yalnızca düşünce örgüleriyle yazılmış bu keyifli günlüğü okumak bence edebiyat okuru için bir zorunluluk.

Okumalarla geçen günlere...