Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Dosya


Dosya

Fantastiğin yeniden keşfi ve unutulmuş klasikler




Toplam oy: 4
Unutulmuş Fantastik Klasikler serisi, ‘başka bir fantastik mümkün müydü’ sorusuna cevap araması, fantastiğin adeta ellerinde yeniden doğduğu Tolkien’e kadar aldığı yolu gözler önüne sermesi ve türün kökenine ilişkin derli toplu bir kılavuz olması bakımından büyük önem taşıyor. Seri her ay çıkacak kitaplarla genişlemeye devam edecek.

Öz yaratımın poetikası üzerine kafa yoran William Randall, Bizi Biz Yapan Hikâyeler’de benliklerimizin esasen bugün olduğumuz yerden geçmişe dönerek sürekli yeniden kurguladığımız birer hikâye olduğunu söyler. Ona göre insanın hikâyesi yoktur, insan hikâyenin ta kendisidir. Her birimizin o büyük hikâyenin bir parçası olduğunu düşünmek ya da - Muriel Rukeyser’in sıkça atıf yapılan sözlerini hatırlayarak - evrenin atomlardan değil, hikâyelerden oluştuğuna inanmak kuşkusuz heyecan verici. Belki de bizler ancak hikâyelerle düşünüyor, kendimizi, bu dünyadaki yerimizi hikâyelerle buluyoruz. Ve kimi hikâyeler ruhumuzun derinliklerinde bir yerlere işlenmiş bazı kodları harekete geçiriyor. Kendi adıma büyülü, epik romanslara kapı aralayan atmosferiyle fantastik kurgunun bu etkiyi yaratacak en işlevsel enstrümanlardan biri olduğuna inanıyorum.

Ne var ki fantazya bilhassa ülkemizde kol kola yürüdüğü bilimkurgunun aksine olgunlaşmamış bir tür olarak görülüp çocuk masalları ya da sorunlu bir şartlanmayla güçlü bağlarımızı inkâr ettiğimiz efsanelerle birlikte kategorize edildiğinden pek ciddiye alınmıyor. Elbette bunda türün kült eserlerinin beslendiği kaynakların ya da Türk okurun kültürel kodlarında karşılık bulabilecek yerli örneklerin kısıtlı oluşunun ciddi bir etkisi var. Zira kurguladığı dünyanın muazzamlığı ya da türün modern tanımının sınırlarını çizmesi bir yana, çoğumuz için fantastik kurgu Tolkien’in Orta Dünyası ve -ister yerli olsun ister yabancı- onun plastik kopyalarından ibaret. Dahası Hobbit’in 1937, Yüzük Kardeşliği’nin ise 1954 yılında yayımlanmış oldukları dikkate alındığında; tür için milat kabul edilen bu tarihlerin öncesine ilişkin bir tür köksüzlük ve belirsizlik hissi ile karşı karşıya kalıyoruz. İşte tam da bu noktada İthaki Yayınları’nın okurla buluşturduğu Unutulmuş Fantastik Klasikler serisi büyük bir önem kazanıyor.
Fantastiğin başlangıç noktası
Unutulmuş Fantastik Klasikler serisi bu miladın öncesini, kendinden sonra gelen her eseri kaçınılmaz şekilde etkileyen Yüzüklerin Efendisi’ne ilham veren eserleri mercek alarak fantastiğin başlangıç noktasına ilişkin daha anlaşılır bir yol haritası çıkarıyor. Şüphesiz bazıları ile ilk kez tanışacağımız yazarları “fantastik” hikâyeler anlatmaya iten nedenler ya da bu anlatıları belki de anakronik bir tavırla yeniden tanımlamak zorunda hissedişimizle, modernizmin masallar ve mitlerle kurduğumuz ilişkinin doğası üzerindeki güçlü etkisi birlikte ele alınabilir. Bu bağlamda serinin editörlüğünü üstlenen Alican Saygı Ortanca sunuş yazısında türe ilişkin sağlıklı sınırlar çizebilmek adına, “mitoloji, masal ya da destanların yeniden yazımı ya da çocuk edebiyatı olmaması ve alegori yapmak amacıyla yazılmamış olması” gibi temel bazı kriterler belirlediklerini söylüyor. Yayımlandıkları dönemin yazın dünyasında ses getirmiş olsalar da bugün ilham verdikleri ardıllarının gölgesinde kalmış 10 eserden oluşacak dizide kronolojik bir sıranın takip edilmesi ise Tolkien öncesi yaklaşık 100 yıllık süreçte fantastiğin gelişiminin gözlenmesi açısından oldukça dikkat çekici.
Fantastik edebiyatın bir bakıma unutulmuş öncü ustalarına haklarını teslim edecek dizinin ilk iki kitabı geçtiğimiz ay raflardaki yerini alan Fantastes ve Dünyanın Ötesindeki Orman. Lewis Carroll’ın da akıl hocalarından olan İskoç yazar George MacDonald’ın 1858 tarihli eseri Fantastes’te, Anodos’un ağaç perileri, kendi gölgesi ve gururlu şövalyelerle karşılaştığı büyülü yolculuğuna eşlik ediyoruz. Dizinin ikinci kitabı ise kimilerince 19. yüzyılın Tolkien’i olarak görülen William Morris imzalı Dünyanın Ötesindeki Orman. Derin hayal kırıklıklarının ardından yaşadığı şehirden kaçıp bir deniz yolculuğuna çıkan Golden Walter’ın gemisini vuran bir fırtına marifetiyle ulaştığı gizemli ormandaki serüvenini anlatan eser, diyar fantazyalarının ilki olarak kabul ediliyor.
Başka bir fantastik mümkün müydü sorusuna da cevap araması, fantastiğin adeta ellerinde yeniden doğduğu Tolkien’e kadar aldığı yolu gözler önüne sermesi ve türün kökenine ilişkin derli toplu bir kılavuz olması bakımından büyük önem taşıyan Unutulmuş Fantastik Klasikler dizisi her ay çıkacak kitaplarla genişlemeye devam edecek.
KISA KISA:
GAME OF THRONES VE YERDENİZ DİZİLERİNE AZ BİR ZAMAN KALDI
Takipçilerince sertçe eleştirilen final sezonuna rağmen Game of Thrones’un ekran başarısı pek çok yapımcının iştahını kabartıyor. Amazon’un 1 milyar dolar gibi uçuk bir bütçe ayırdığı Yüzüklerin Efendisi dizisini hepimiz heyecanla bekliyoruz. Ancak Amazon bununla yetinmemiş yaklaşık 1 yıl önce ünlü Zaman Çarkı serisini de ekranlara taşıyacağını duyurmuştu. Henüz yayın tarihi için kesin bir açıklama olmasa da geçtiğimiz ay nihayet çekimlerine başlanan Zaman Çarkı’nı 2020 sonbaharında izliyor olabiliriz.
Heyecan verici bir diğer dizi uyarlaması da Ursula Le Guin cephesinden. Geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz usta yazarın fantastik serisi Yerdeniz bir kez daha televizyona uyarlanıyor. Hem yazarın kendisinden hem de eleştirmenlerden karışık yorumlar alan geçmiş uyarlamaların aksine bu defa beklentiler büyük. Oscar adayı filmleri ile tanınan Jennifer Fox’un yapımcı koltuğunda oturduğu proje başarılı yapımları ile son yıllarda adından sıkça söz ettiren A24 tarafından geliştirilecek.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Dosya Yazıları

Bir kitabı okuyacakken ya da bir filmi seyredecekken, itiraf edelim ödüllü olması karar verirken işimizi kolaylaştırır. Bu alanlarda da alanının en öne çıkan, başka bir ifadeyle en çok bilinen ödülleri de Oscar ve Nobel…

 

Oliver Guez, Josef Mengele’nin Kayboluşu için hatırı sayılır sayıda kitap incelemiş; makaleler, haberler okumuş, Mengele’nin dolaştığı yerlerde de dolaşmış... Josef Mengele’nin Kayboluşu romanı, bir savaş suçlusunun psikolojik buhranına odaklanıyor.

 

1942 Roma doğumlu Giorgio Agamben, bir İtalyan siyaset felsefesi düşünürü ve eğitimcisi. Hukuk ve felsefe eğitimi alıyor, sonrasında doktora tezini Simone Weil’in siyasi düşüncesi üzerine yazıyor.

Dikenli okları bulunan bir kirpiden baloncu olur mu ya da devasa filden bir asker? Peki, bir tavşandan şoför, kurbağadan trafik polisi ve timsahtan diş hekimi olur mu? Cankurtaran yunus balığı ne işe yarar veya doktor olan bir tilki?

Kulis

Yunus Emre Tozal: Chicago’nun kütüphaneleri

ŞahaneBirKitap

Prof. Dr. Yaşar Çoruhlu’nun Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi Ötüken Neşriyat tarafından yayımlanan 3. baskısıyla okurlarla buluştu. Bu baskıyı öncekilerinden ayıran en önemli fark, bu kez eserin iki cilt halinde ve genişletilmiş şekliyle yayınlanması. Uzun süre alanındaki tek kaynak olan bu kitap tartışmasız biçimde hâlâ alanındaki en önemli eser olma özelliğini koruyor.

 

Editörden

Kadın kahramanlar içinde bazıları var ki, yıllar önce okumuş olmama rağmen halen onların hayatlarını merak ederim. Her okuyuşta farklı bir keşif, yeni bir detay, daha önce hiç fark etmediğim bir ayrıntı dikkatimi çeker ve buna şaşırır dururum. Eskiden okuduğum bir romana dönmek, eski bir arkadaşıma merhaba demeye benzer.