Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap
sabitfikir - dergi

Dosya


Dosya

Dehşetli bir sirk: Bira Fabrikası




Toplam oy: 587
Taşlamayla karışık bir kara komedi olan Bira Fabrikası bütün karakterleri ve olaylarıyla insanı dehşete düşüren bir sirki andırıyor.

Kurşunlarla delik deşik olmuş, pala darbeleriyle örselenmiş, el bombalarıyla patlatılmış bir dünyada kim ayakta kalabilir? İşte buna da belki “halkların gizemi” denebilir. Çünkü insanlık, öyle ya da böyle, hiçbir savaşta yok olmadı. Doğal olmayan bir seleksiyon gerçekleştirilir, nüfus düşer ve düştüğü yerden de yeniden artmaya devam eder. İnsanlık deliler gibi tüketir fakat asla tükenmez. 

 

Fildişi Sahili’nde doğup büyüyen ve üniversite yıllarından itibaren yaşamını Fransa’da sürdüren Koffi Kwahulé’ın oyunu Bira Fabrikası bu yılın mart ayında Moda Sahnesi’nde prömiyer yaptı ve yeni sezonda da izleyiciyle buluşmaya devam ediyor. Koffi Kwahulé son derece enteresan bir yazar. Okul yıllarında Afrika’nın o bölgesinde eğitimde de hakim olan Fransız edebiyatı sömürgeciliği çağrıştırdığı için Fransız yazarlardan uzak durmayı tercih etmiş. Kendi ülkesinin yazarlarına da Fransız yazarlara öykünen tavırları sebebiyle pek ısınamamış. Bu zorlu yolun sonunda ikinci el kitaplar satılan bir tezgahta Dostoyevski’nin Budala’sı ile tanışmış. Fakat gelin görün ki yazarın eline geçen Budala’nın ikinci cildiymiş. Böylelikle Koffi Kwahulé Budala’nın ikinci cildini birincisinden önce okumuş. Fakat Kwahulé’ı yazmaya iten asıl unsur edebiyat değil, sinemaymış. Hikaye anlatma arzusuna hizmet edecek bir kamera bulamayan yazar çareyi kelimelerde aramış. Görsel yanı güçlü bir tarz benimsemesi de belki bu yüzden. Yazarın aynı zamanda caz müziğin ritmini benimsediğini söylemek de mümkün. Bu yönüyle yazdığı oyunlarda klasik dramaturjinin de dışında kalıyor. Kimi zaman alan açan, kimi zaman kulak tırmalayacak kadar üst tonlara çıkabilen, kimi zamansa uzun sololara imkan sağlayan kendisine has ve asla stabil olmayan bir ritim bu. Bira Fabrikası da yazarın bu kendine has ve alışılmadık ritmine iyi örnek teşkil eden bir metin.

 

 

Bira Fabrikası Koffi Kwahulé’un simgesel evreninde nerede olduğu bilinmeyen bir yerde geçiyor. Yazar gerçekten de coğrafi bir işaret vermekten itina ile kaçınmış. Çünkü Bira Fabrikası’nda yaşanan olaylar dünyanın herhangi bir yerindeki bir üçüncü dünya ülkesinin ana haber bültenlerini süsleyen olaylardan pek de farklı değil; belki biraz daha kanlı, daha trajik ve kesinlikle daha komik. Fakat bu komedi kendi hayatınızla özdeşleştirdiğinizde “Yaşarken hiç komik değildi!” diyeceğiniz türden. Dünyanın bir yerindeki bu iç savaştan sağ ve galip çıkmayı başaran iki asker: Yüzbaşı Ölümü Sallamaz ve Onbaşı Asalak. Bu ikili her halleriyle bir köpekbalığı ve onun dişleri arasından beslenen parazit balığa benziyor. Bu korkunç ve bir o kadar komik ikili her ne kadar demokrasi nutukları atıp tutsa da asıl amaçları bira fabrikasını kâra geçirip ellerine geçecek parayla soluğu Vegas’ta almak. Yüzbaşı Ölümü Sallamaz bu emelinin altında yatan felsefeyi şu cümleyle özetliyor: “Savaşı kazanmak yetmez, barışı da kazanmak lazım.”

 

Taşlamayla karışık bir kara komedi olan Bira Fabrikası bütün karakterleri ve olaylarıyla insanı dehşete düşüren bir sirki andırıyor. Askerler – özellikle de Onbaşı Asalak- kaçık birer palyaçoya benzerken hikayenin kadın kahramanı Beyaz Büyü bir aslan terbiyecisini andırıyor. Her karakterin kendi havasını çaldığı bu evrende karakterler arasında bir bütünlük kurmaya çalışmak yersiz bir çabaya dönüşüyor. Derin sembolizmiyle kapitalist dünyanın mikro bir modelini sunan Bira Fabrikası anlattıkları itibariyle size çok tanıdık gelecek, ironisiyle canınızı acıtacak ve belki de nedenini anlamadığınız bir şekilde güldürecek. Fildişi Sahili’nde başlayan yolculuğu Paris’te süren bu garip adamın -Koffi Kwahulé’un-, egzantrik evrenine dahil olmak isterseniz bu oyunu kaçırmayın.

 

 


 

 

Yazan: Koffi Kwahule

Çeviren: Ezgi Coşkun

Yöneten: Kemal Aydoğan

Sahne tasarımı: Bengi Günay

Işık tasarımı: İrfan Varlı

Yönetmen asistanları: Ferhat Asniya, Ahsen Özercan

Müzik: dandadadan

Oynayanlar: Onur Ünsal, Necip Memili, Melis Birkan, Gürsu Gür

 

 

 


 

 

* Temsil tarihleri için tıklayınız.

 

 


 

 

 

* Görsel: Erhan Cihangiroğlu

 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Dosya Yazıları

Bir haber bombardımanı altındayız. Görüntüler, infografikler, yıkılan şehirler, mülteciler, cinayetler ekranlardan zihnimize bir tsunami dalgası olarak geliyor. İdrakimiz doğal olarak aciz kalıyor zamanla ve kalplerimiz olan biten karşısında taş kesiliyor. Mustafa Kutlu’nun denemelerini bir araya getirdiği Fırtınayı Kucaklamak, tam olarak bu derdimizin şifasını gösteriyor bize.

“İnsan, alemde hayal ettiği müddetçe yaşar.”


Bazı sanatçılar var ki isimleri sıkça anılmaktan kendileri ve eserleri hakkında tabiri caizse bir körlük oluşuyor. Bir klişeymiş gibi görünse de aslında sanatları ve söylemek istedikleri yüz yıl geçse dahi öneminden hiçbir şey kaybetmiyor. Nesiller büyütüyorlar, nesiller yetiştiriyorlar. İşte Ömer Seyfettin de bu sanatçılardan biri.

BREXIT & LONDRA KİTAP FUARI

 

Kitap, bugün farklı mecralarda elimize ulaşabilen, bilgiyi yazılı ve/veya görsel olarak sunan, hatta bazı örneklerde sesini bile duyurabilen bir ürün olarak karşımıza çıkıyor. Ancak çoğu kaynakçada yer alan (örnek olarak TDK’yı alırsak) bilumum tanıma göre kitap “ciltli veya ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kağıt yaprakların bütünü” veya “herhangi bir konuda yazılmış

Söyleşi

Melike Yıldırım: Bazı kitaplar isimleriyle öylesine bütünleşirler ki sanki o kitabı başka hiçbir isim öylesine doğru bir şekilde anlatamaz gibi gelir.

ŞahaneBirKitap

Svetlana Aleksiyeviç, "yepyeni bir edebi tür" olarak tanımlanan, uzun bireysel monologları farklı seslerin duyulduğu bir kolaja dönüştüren özgün dokümanter tarzıyla 2015 Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülmüştü.

Editörden

Her ne kadar kitabın 5000 yıllık serüveni desek de, birçok iyi okur için kitabın tarihi, kendi serüveniyle birlikte ilerlemiştir aslında. Bizi kitaplara çeken şey, biraz da kendimizden dışarı çıkmak isteğidir. Okuduğumuz her macera, her tez ya da antitez, kitapla bizim aramızdaki gizemli bir sözleşme gibidir. Bu anlamda okumak soylu bir eylemdir de.