Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Geldi çattı yıldökümü zamanı

Yıl sonudur, cümlemizin muhasebe vakti. Eteklerde dökülen taş kalmayacak illa, olduk olmadık hesapların hepsi görülecek, etraftaki her şeyi derleme toplama telaşına boğazımıza yapışan, gözümüze sokulan listeler eklenecek. Bu kervana katılmamak mümkün mü, değil elbette, üstelik herkesin muhasebesi de kendine... Ben edebiyatı listelemek yerine (ki bu sadece o yılın çok satanlarını alt alta yazmaktan geçiyor anladığım kadarıyla) geçtiğimiz yılın hem göze çarpanlarını hem gözden kaçanlarını, hem çok konuşulup yer işgal edenlerini hem de kıyıda köşede kalanlarını sizin için şöyle bir kolaçan edip toparlayayım dedim. Buyurun 2009’un kısa edebiyat turuna. Herkese bol okumalı, iyi yıllar.

Edebiyat dergiciliğine can suyu verildi: Öncelik elbette bu satırları okumanıza yol açan Sabitfikir’e. E-dergimiz, bu alandaki kocaman boşluğu doldurmak ve ardından geleceklere yer açmak adına 25 Ağustos tarihinde elektonik ortamda yayına başladı. Edebiyat dergiciliğinin ölmeye yüz tutan bir yanına can suyu verildi de denebilir.

427 roman yazıldı: 2000’lerde başlayan roman yazma “çılgınlığı”, bu yıl tavan yaptı. Tam 427 roman ve bunun yarıdan fazlası “ilk roman”. Rakamlar mutluluk verici ama yazılanların ne kadarı okunabilir, işte onu hepimiz tartıştık, önümüzdeki yıllarda da tartışmaya devam edeceğiz gibi görünüyor.

Aşk ve Gurur’u zombiler bastı: Pek de iyi oldu. Cin fikirli bir yayıncının edebiyat projesi olarak edebiyat dünyasına giren “Aşk ve Gurur ve Zombiler” tüm dünyada çok satanlar listelerinin üst sıralarına yerleşti. Bu proje, Jane Austen’ın edebi zekasının 2009 yılına bile uyarlanabileceğinin açık bir göstergesiydi.

Sema Kaygusuz “Yüzünde Bir Yer”i yazdı: Ve Ayfer TunçBir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi”ni, Mehmet AnılForbes Cinayetleri”ni, İskender PalaKatre-i Matem”i, Gaye BoralıoğluAksak Ritim”i... 2009 yılının aklımızda ve gönlümüzde yer eden Türk romanları içinde işte ilk beşi.

Yılın hayalkırıklıkları: Arka arkaya yayımladığı “Ankara Polisiyeleri” ile gönlümüzde taht kuran Emrah Serbes’in “Erken Kaybedenler”i beklediğimiz parlaklıkta değildi ne yazık ki. Serbes erkeklerin ilk gençlik yıllarına dalmış ancak bu verimli alandan sadece tek bir sesle çıkmıştı.

Yılın diğer hayal kırıklığı ise Barış Müstecaplıoğlu’nun “Bir Hayaldi Gerçekten Güzel”i. Fantastik türde yazan ilk Türk yazarı olan ve kitap eleştirilerini keyifle okuduğumuz Müstecaplıoğlu’nun bu son romanına fantastiğin büyülü elinin değmemesi üzerimizde hayal kırıklığına sebep oldu.  

Ve Elif Şafak’ın “Aşk”ı. Kitabın satışıyla doğru orantılı üzerimizde yarattığı hayal kırıklığı. Bir türlü derinleşmeyen, içimize işlemeyen, hikayenin her yerinde yalnız ve yalnız yazarın sesini duyduğumuz bir roman olmuştu “Aşk”. Ama okumaktan da geri durmadık tabii. 

Tarihi değiştiren tarih kitapları: Yaşayan en büyük tarihçilerimizden Halil İnalcık’ın büyük çalışması “Devlet-i Aliyye” ile Cemal Kafadar’ın Osmanlı’da birey olmayı gündeme getiren “Kim Var İmiş Biz Burada Yoğ İken”i kendi tarihimize bakış açımızı etkiledi. Osmanlı’da gündelik yaşam üzerine daha çok düşünmeye başladık.

Sade suya tirit Vampir hikayeleri: Bu yıl yayımlanan cümle vampir kitabının satış rakamları inanılmaz. Vampir kitapları akıl çağının gönlümüzde ve hayallerimizde açtığı derin boşlukları doldurmanın yeni popüler yollarından biri de ondan... Yanıtım sizi tatmin etmediyse eğer dergimizin 11 Aralık tarihli “Vampir Kitaplarını Neden Okuyoruz?” adlı dosya çalışmasına etraflıca bir göz atabilirsiniz.

Şifalı bitki kitaplarının ruha iyi gelmediği tecrübe edildi: Hangi kitapevine sorarsak soralım bu yılın edebiyat dışı en çok satanlarının şifalı bitkiler kitapları olduğunu gördük. Özellikle de Ahmet ve Elmas Maranki’nin “Şifalı Bitkiler”i.

Türk öykücülüğünün annesi Nezihe Meriç’i kaybettik: “Öykü bir yaşamdır, öykü bir iksirdir. Onsuz olunmaz” demişti, Türk edebiyatına “kadın yazar” olma durumunu kazandırmıştı.

Varlık ve Hiçlik 66 yıl sonra Türkçeye çevrildi: Jean-Paul Sartre’ın başyapıtı, onun felsefesinin kutsal kitabı kabul edilen “Varlık Ve Hiçlik” yazılışından 66 yıl sonra Türkçeleşti.

Herta Müller Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı: Herkese çok şaşırmak, Türk okur-yazarlarına ise depolarda tozlanan Herta Müller kitaplarını ortaya çıkarıp okumak düştü.

Çizgi klasikleri çok sevdikRomeo ve Juliet, Machbeth, Hamlet, Dava, Fırtına ve diğerleri. Çizgi klasikler 2009’un en keyifli yayıncılık projelerinden biri oldu hiç şüphesiz.

Yaşadığımız zamanın adı kondu: Post-entelektüel dönem! Hasan Bülent KahramanPost-entelektüel Dönem ve Edebiyat” adlı çalışmasında içinde bulunduğumuz dönemin, kültürel arayışın ve karmaşanın adını işte böyle verdi.

Kayıp Sembol bulunamadı: Dan Brown’un, daha önce yazdığı çoksatar romanların bir kopyasını çıkardığını gördük “Kayıp Sembol”de. Ve anladık ki çoksatan bir roman yok, ruhlarımızdaki kayıplara deva olsun, gerçek kayıp sembolü bize buldursun! 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Yazıları

Yirminci yüzyıl ne çağıydı? Soğuk Savaş’ın mı çağıydı, aşırılıkların mı? Keşiflerin mi çağıydı; casusların, ajanların, bilmecelerin mi… 18. yüzyılın doğa bilimlerinin, 19. yüzyılın ise biyolojinin çağı olduğunu söyleyenler çoğunlukta. Albert Camus, 20. yüzyılı korku çağı olarak nitelendiriyor. Doğrusu çok da haklı. Yirminci yüzyıldan miras kalan korkuyla her birimiz yüzleştik.

Çocukken, Karadeniz’in insana sanki bir asır sürecek kadar uzun gelen ve kesilmeden yağan yağmurlarını izler, can sıkıntısından kurtulmak için kitaplara kaçardım. Yağmur yağdıkça, üzerime hikâyeler de yağardı aslında. Sahi, neye, neyimize yarardı hikâyeler.

 

Günümüz İngiliz romancılarından Ian McEwan’ın Soğuk Savaş döneminin “edebiyat cephesi”ni anlattığı ilginç bir romanı var; Bir Parmak Bal. Ülkemizde de yayınlanan roman bir anlamda birbirine benzemeyen üç ilgi çekici konuyu garip bir kurgu etrafında bir araya getiriyor: Gizli servis, edebiyat ve aşk.

 

Ütopya fikrinin ortaya çıktığı Ortaçağ Batı’sı, insanlığa karanlık bir gelecek vaat etmesine rağmen, kendi topraklarında doğmuş “rahatsız ruhlar” eliyle her zaman temize çekildi. Birilerinin ütopyası, başka birilerinin distopyası oluyordu çünkü. Batı’nın en parlak ütopyası İngiltere’dir ve ne hikmetse ütopya dediğimiz tür de İngilizler eliyle pazarlanmıştır tüm dünyaya.

 

Kitaplarla ilgili internet sitelerini, dergileri karıştırdığınızda karşınıza çıkan en ilgi çekici içerik, “Hangi kitabı okumalıyım?” sorusuna verilen cevaplardır. Bu cevaplar genelde ortalama bir anlayışın yansımasıdır. Kitap okumak seçkin bir eylemdir ve kitap okuyacak kişi de, bu özel eylemi gerçekleştirmek için en “seçkin” kitabı bulmalıdır.

Kulis

Yunus Emre Tozal: Chicago’nun kütüphaneleri

ŞahaneBirKitap

Prof. Dr. Yaşar Çoruhlu’nun Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi Ötüken Neşriyat tarafından yayımlanan 3. baskısıyla okurlarla buluştu. Bu baskıyı öncekilerinden ayıran en önemli fark, bu kez eserin iki cilt halinde ve genişletilmiş şekliyle yayınlanması. Uzun süre alanındaki tek kaynak olan bu kitap tartışmasız biçimde hâlâ alanındaki en önemli eser olma özelliğini koruyor.

 

Editörden

Yirminci yüzyıl ne çağıydı? Soğuk Savaş’ın mı çağıydı, aşırılıkların mı? Keşiflerin mi çağıydı; casusların, ajanların, bilmecelerin mi… 18. yüzyılın doğa bilimlerinin, 19. yüzyılın ise biyolojinin çağı olduğunu söyleyenler çoğunlukta. Albert Camus, 20. yüzyılı korku çağı olarak nitelendiriyor. Doğrusu çok da haklı. Yirminci yüzyıldan miras kalan korkuyla her birimiz yüzleştik.