Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap
sabitfikir - dergi

Dosya


Dosya

Hakikatini Bulmadan Masalını Yazamazsın!




Toplam oy: 24
Yunus Nadir Eraslan, kitabının önemli bir bölümünü çocukluğundan devşirdiği anı ve sahnelerle kotarmış. Çocukluk anılarını yazmış demiyorum, çocukluk anılarından öyküler çıkarmış.

Çocukluğumun üç senesi Sivas’ın Gürün ilçesinin Çelikhan/Yazyurdu kasabasında geçti. Sekiz ile on yaşlarımdı bunlar. 1982-1985. Bunun öncesinde veya sonrasında köy, kasaba gibi yerlerde yaşamamıştım. Dolayısıyla hayatımın bu üç senesi, bana her zaman olağanüstü gelmiştir. İnanılmaz. Uzak. Yaşanmamış gibi. Ürkütücü. Masalımsı. Büyülü. Zorlu. Bulunduğumuz kasaba, kışları son derece soğuk olan bir yerdi. Sanırım bunun için “Yazyurdu” denmişti.

 

Yunus Nadir Eraslan’ın Çırak (Hece, 2018) isimli öykü kitabını okurken, ister istemez çocukluğuma ama özellikle Sivaslı senelere gidip gidip geldim. Zira Yunus Nadir Eraslan, kitabının önemli bir bölümünü çocukluğundan devşirdiği anılarla/sahnelerle kotarmış. Çocukluk anılarını yazmış demiyorum, çocukluk anılarından öyküler çıkarmış. Kitabın en lirik bölümleri bu öyküler. Öykülerdeki çocukluğu böylesine şiirsel ve lirik kılan nedir? Aynı zamanda pastoral? Muhtemelen yazarın Sivas’ta geçirdiği çocukluk seneleri. Bu çocukluğun dedelerle, ninelerle ve güzelim doğa sahneleriyle örülmüş olması…

 

On dokuz öyküden oluşan kitapta belirleyebildiğim kadarıyla on öykü bu atmosfer içinde kotarılmış. Bu öykülerden kitaba adını veren Çırak, bir saz yapım ustasını ve bu ustanın çırağı olan anlatıcımızı hikâyeleştiriyor. Sivas’tayız ya, elbette söz türküye, saza, saz ustalarına gelecek. Öykülerde zaman zaman Anadolu irfanının paha biçilmez örneklerine, türkülerine, ilahilerine yer veriliyor. Böylesi bir Anadolucu tavır, yazarımıza puan kazandırıyor. Zira Yunus Nadir, genç öykücülerimizin çoğunun aksine, bütün kanallarını, Batılı yazarlardan yapılan çevirilere açmamış. Bu toprağın ürettiği sese, geçmişe, kültüre vâkıf. Belki de ilk kitabını kırk sekiz yaşında çıkarmış olmanın avantajıdır bu biraz da.

 

İÇİNDE HAKİKAT BARINDIRMAYAN MASAL OKUNMAZ

 

Görebildiğim kadarıyla kitaptaki dört öykü de yazarın imam hatip öğrenciliği senelerine uzanıyor. Belki de kitabın en ilginç tarafını bu öyküler oluşturuyor. Bu öykülerde, bilhassa 1980’li senelerde ülkemizde İslamcı kesimin gençleri arasında esmiş fırtınalar konu ediliyor. Hasan El-Benna okuyan bir imam hatipli genç, ister istemez çevresindeki insanlarla çatışıyor. Bu arada bir vakfa devam ediyor. Vakıftaki ağabeyler, kendisinden kitap yahut takvim satmasını istiyor. Anlatıcımız, bu emirlere uymakta zorlanıyor. Özellikle Üç Kafa Üçü de Kel Kafa öyküsü, İslamcı camianın kendilerini siyasi, resmi düzenle barıştıramadığı dönemlerde geçiyor ve imam hatipli gençlerin bir dönem içine düştükleri açmazları çok güzel resmediyor. Kaset Seansları öyküsünde ise, dindar bir baba çocuklarına televizyon izlemelerini yasaklıyor. Türkiye’de birçok dindar insanın evine televizyonun girmesi büyük sorun teşkil etti.

 

Çocuklar ve gençler eve televizyon almak istediler ama ebeveynler istemedi. Benim çocukluğumda ve gençliğimde, hâlâ bu tür çatışmalar yaşanmaktaydı. Amcamın evine gizlice alınan bir televizyonun ailelerimiz içinde yarattığı çalkantıyı çok iyi hatırlıyorum. Eraslan, tam da yapması gerekeni yaparak, evinde televizyon olmayan bir çocuğun iç gerilimini büyük bir başarıyla vermiş. Kitapta yer alan “imam hatipli” öykülerinden birinde ise Yunus Nadir, lisede öğretmeni olan Sadık Yalsızuçanlar’ı portreleştiriyor. Böylece, gene, 1980’li senelerde Türkiye’de cemaatlerin birbirleriyle nasıl çekiştiği veya birbirlerine karşı ne kadar anlayışsızca davrandıkları ve iyi niyetli insanların bundan nasıl olumsuz etkilendiği anlatılmış oluyor.

 

İlk grup öykülerde çocuk, ikinci grup öykülerde liseli olan kahramanlarımız, bu defa yetişkin oluyorlar ve kitabın üçüncü grup öyküleri de böylece ortaya çıkıyor. Çocukluğunu, delikanlılığını bazı olay ve sahnelerle izlediğimiz yazar, bu defa öğretmen oluyor ve öğretmenlik veya askerlik dönemlerinden öyküler kotarıyor. PKK ile mücadele ve bu mücadele sırasında yitirdiklerimiz Ve Acı Ve Oyun Ve Ölüm öyküsünde anlatılırken, 28 Şubat sürecinin dindar bir öğretmenin psikolojisi üzerinden verildiği öykünün adı Kendine Övgü.

 

Bitirirken şunu söyleyelim: Çırak öyküsünde geçen “Hakikati bulmadan masalı yazamazsın. Yazsan da o yazılan masal değildir. İçinde hakikat barındırmayan masal okunmaz” cümleleri, yazarın öykü poetikasını veriyor. Kitaptaki öykülerin de bu yargı doğrultusunda, “hakikatli” olduklarını belirtmek isteriz. Yunus Nadir, portreler yaratıyor. Bunlar Anadolu’yu bilen herkesin aşina olduğu portreler. Bu portreleri yaşatmasını da biliyor çünkü anlattığı masalın “hakikati”ni biliyor. Bizden olan bu insanlar, sözleriyle, davranışlarıyla içimizde yaşamaya devam ediyorlar.

 

Belki bir husus daha belirtilebilir: Yazar, (en azından bazı) öykülerini çabuk bitiriyor. Finale bizi hazırlamıyor. Birkaç paragraf daha olmalı, diye düşündüğümüz oluyor. Bütün bunlara rağmen, yazar, kırk sekiz yılın birikimini öykülerine yansıtırken, hayatından, yüreğinden bir parçayı koparıp bize uzatmasını bilmiş. Hep denilir ama pek az uyulur bu ilkeye: “Kanıyla yazmış.” Bu yüzden de kanatmasını bilmiş.

 

 

ÇIRAK
Yunus Nadir Eraslan

HECE YAYINLARI 2018

 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Dosya Yazıları

Küçürek öykü bir tür olarak şiirdeki haiku yahut rubai ile kıyaslanabilir. Öykü alabildiğine daraltılmış ve sınırlandırılmış bir andan yahut kesitten ibarettir. Çoğu zaman başı ve sonu net değildir. Öncesi ve sonrası olduğunu ama metinde yer almadığını okura “ihsas” ettirir.

Korku ve fantastik imgeler her yaştan okuru olduğu kadar çocukları da çeken ögelerden birisi. Elbette doğru kullanıldığında ve edebiyat zevki ile buluşturulduğunda çocuğun zihinsel gelişimi için yararlı olduğu bir gerçek. Alman yazar Angela Somer-Bodenburg’un ilki 1979 yılında yayımlanan 21 kitaplık Küçük Vampir dizisinden söz edeceğim bu ay.

Duygu Özdemir @1Kitap1mekan

“YALNIZCA OKUDUĞUM KİTAPLARI PAYLAŞIYORUM”

 


 

Japon edebiyatının önde gelen yazarlarından Juniçiro Tanizaki, edebi serüvenine modern Batı edebiyatını model alarak başlar. Bu ilk dönemde Batı’ya takıntı derecesinde hayran, gelenekle yeni arasında sıkışmış bireyleri hikaye eder.

“Sonunda ortadaki hâkim, mahkeme başkanı, mikrofona birkaç kez iki parmağıyla vuruyor, ses salonda yankılanıyor. Boğazını temizledikten sonra ilk kez kafasını kaldırıp etrafa bakıyor: “Sessizlik,” diyor, “duruşmayı başlatıyorum.” Sesinin inceliği, neredeyse kadınsılığı beni şaşırtıyor.”Edebiyatın büyülü bir şey olup olmadığı konusunda çok düşündüm.

Söyleşi

Sanat eleştirmeni Samed Karagöz, gazete ve dergilerde çağdaş sanat hakkında kaleme aldığı yazılarını Kamçatka (Profil Yayınları) adlı kitabında bir araya topladı. Karagöz, sanat üzerine yazarken, eleştirirken sanata karşı gösterdiği tutkulu bağlılığı ve sevgiyi hiç kaybetmeden, okuru için özel bir yol haritası da çiziyor.

ŞahaneBirKitap

Edebiyat eleştirmeni Adam Kirsch, Küresel Roman - 21. Yüzyılda Dünyayı Yazmak kitabında bir romanı küreselleştiren şey nedir sorusunun yanıtını arıyor.

Editörden

Kitaplarla ilgili internet sitelerini, dergileri karıştırdığınızda karşınıza çıkan en ilgi çekici içerik, “Hangi kitabı okumalıyım?” sorusuna verilen cevaplardır. Bu cevaplar genelde ortalama bir anlayışın yansımasıdır. Kitap okumak seçkin bir eylemdir ve kitap okuyacak kişi de, bu özel eylemi gerçekleştirmek için en “seçkin” kitabı bulmalıdır.