Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Eleştiri

Eleştiri

Ferit Edgü'nün kırpıntı metinleri



Toplam oy: 136
Her bakımdan "özel" bir kitapla karşı karşıyayız...

Ferit Edgü'nün Kazâ Sözleri ve Öteki Metinler'i, Kırmızı Kedi'nin "888" nüsha serisi içinde yayımlandı. Bu seriden Edgü'nün kitabı dışında bir de Enis Batur'un Endişe Yengeçleri adlı eseri çıktı. Özel bir tasarımla ve 888 adet yayımlanan bu kitapların başka bir baskılarının yapılmayacağına dair bir ibare de kitapların sonuna eklenmiş. Her bakımdan "özel" (hatta Edgü'nün kitabından ilhamla "öz-el" mi demeliyiz) kitaplarla karşı karşıyayız.


Ferit Edgü, "BİRKAÇ SÖZCÜK"te bizi şöyle karşılıyor: "Bu kitabın içindeki tüm 'kırpıntı metinler' bir kazâdan doğdu. Hangi kazâdan, anımsamıyorum. Değişik dönemlerde, değişik yerlerde, değişik defterlere karalanmış bu sözcükler yığınını, 2005'e doğru, Bülent Erkmen'in dostça önerisiyle 'kitaplaştırmaya' başladık. Sanırım, benim sözcüklerimden çok, Bülent'in yaratısıydı söz konusu olan. Çünkü her bir kitap 'bilgisayar çıkışıyla' yalnızca 41 adet yayımlanıyordu. Tümü numaralanmış ve imzalanmış olarak. Bu serüven bir süre devam etti: yedi ya da sekiz kitap. Sonunda, Bülent değil, ben yoruldum; kestik. Bir kazâ sonucu doğan bu kırpıntılardan dördü, onları anımsayan dostum Enis Batur'un sayesinde, elinizdeki bu gerçek kitaba dönüştü. Hepsi bu."

 



Bir kazâ'dan geriye kalan bu kitap:
KAR
KAPKARA adı altında yirmi beş "Hecelemeler" ile başlıyor. Çoğu zaman bölündükleri heceden ayrı, birleşik ve bağımsız anlamlarla kurulan bu hecelemelerde anlamın farklılıklarına göndermeler yapılıyor:
"Göz yaş-
ları şiş
eler
silen de el-
silen de el"

Kimi zaman da heceler, sesin akislerine dönüşüyorlar.

"Hey bu yol-
da yalnız yürü-
yen şey

karşı-
dan dan dan
gelen de
en de en de
sen
giden de"

Bazen de bu hecelere görsellik yerleştiriliyor:
"Bir sol-
uk yaş-
ama"

İkinci bölüm "GÖRÜNTÜLER" adını taşıyor. Bu bölümde çocuklar, yoksullar, işçiler, kadınlar, anlık görüntüler ve hayvanlar kelimelerle belirli bir anda tıpkı fotoğrafları çekiliyormuşçasına, tam o andaki hikayeleriyle anlatılıyorlar:
"Balkonda akşam çayı.
Hasır koltuklar. Hasır masa üzerinde
gülkurusu pembe, işlemeli keten örtü.
Beyaz önlüğüyle, çay tepsisini getiren
evlâtlık. Limoge çay fincanları. Küçük
halkalar. Kurabiyeler. Küçük poğaçalar.
Kaşarlı simitler. Gül, çiçek ve vişne
reçelleri. Tüm bunlara bakan büyük hanım.
Tüm bunlara bakan büyük hanıma bakan
misafir hanım.
Kimsenin bakmadığı evlatlık ve yerde
debelenen üç çocuk (İki erkek bir kız)."


"PUSULALAR" başlık üçüncü bölüm, bir temizlikçi kadının sesinden, pusulalar bıraktığı, evini temizlediği Memet abi'nin hayatının ve aralarındaki ilişkinin bize aktarılmasından oluşuyor:
"Memet abi dolaptaki sütün tarihi geçmiş
içme ölürsün" ile başlayıp:
"Ah Memet abi ah
gene görüşürüz gün ola harman ola" ile biten bir pusulalar tarihi aynı zamanda.


(Devamı var) başlıklı son bölümde “KAZÂ SÖZLERİ” var. Aforizmalardan yazarlara, eserlere sözlere doğru birer kırpıntı halinde bu metinler.


Ferit Edgü'nün kitabı, birçok "magnet"in farklı şekillerde bir araya getirilebilecek hallerini anımsatıyor. Her bir yeniden karşılaşmada farklı bütünleri meydana getirecek "bütün"ler bunlar.

 

 

 


 

 

Görsel: Seda Mit

 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

Çeyizime Bir Kefen, 1990’lı yıllardan beri Türk şiirine katkı veren şair Ali Emre’nin altıncı şiir kitabı. Şaire ait altı kitap arasında tematik bakımdan merkezî bir öneme sahip Meryem’in Yokluğunda adlı toplam sonrasında yayınlanan Çeyizime Bir Kefen, “biz ve onlar” arasındaki bitimsiz kavganın şairin diline yansıyan yeni ve şimdilik son uğrağı.

Kitaplar da insanlara benzemez mi? Adlarıyla, biçimleriyle, anlattıklarıyla... Sanırım ben en çok azınlığın keşfine, ellerine ve kütüphanesine vardığı Halil Cibran, Oruç Aruoba, Emil Cioran gibi insanları seviyorum. Onlar benzersiz ve ikâmesiz bir kendiliği metnine getirmeyi başaranlar.

Keiji Nakazawa, Amerika Birleşik Devletleri’nin, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişini ilan eden atom bombası dehşetinin ilkini Hiroşima’da, 6 Ağustos 1945’te ailesiyle birlikte yaşadı.

Amerikalı çok sayıda müzisyen, şarkıcı ve söz yazarının edebiyat dünyasına giriş yaptığını ve bu dünyada tutunarak üretmeye devam ettiğini görüyoruz. Örneğin punk rock kraliçesi olarak kabul edilen Patti Smith, yeni yayımlanan beşinci kitabı Year of The Monkey ile edebi alanda daha anlatacak çok hikâyesi olduğunu kanıtlayanlardan.

“Ey tutkun gönül, derdini kendine sakla” Meksika Halk Şarkısı

 

Kulis

“Jack London’ın Unutulmaz Bir Romanını 40 Yıl Sonra İngilizce Aslından Çeviriyoruz”

Henüz bir yaşını doldurmamış bir yayınevi Kutu Yayınları. Hikâyesini anlatır mısınız?

ŞahaneBirKitap

Birkaç sene önce, yazar arkadaşlarla oturup şu meseleyi tartışmıştık: Yazdıklarımızı hiç kimsenin okumayacağını bilsek, yine de yazar mıydık? “Okur” olmadan yazdıklarımız bir işe yarar mıydı? Hele ki okuruyla konuşan, okuru da kurmacanın içine davet eden, hatta onu hikâyesinin bir kahramanı haline getiren yazarlar ne yapardı okur olmasa?

Editörden

Doksanlı yılların sonu olmalı. Yaşadığım taşra şehrinde sadece bir tane olan müzik mağazasına gidip gelip Pink Floyd’un The Dark Side of the Moon albümünü soruyordum sürekli, geldi mi gelmedi mi diye… Çünkü müziğin bir kaset ya da CD marifetiyle dinlendiği zamanlardı ve sevdiğiniz bir grubun albümünün çıktığını duymanız ayrı dert, o albümün sizin yaşadığınız şehre ulaşması ayrı dertti.