Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Eleştiri

Eleştiri

Ferit Edgü'nün kırpıntı metinleri



Toplam oy: 132
Her bakımdan "özel" bir kitapla karşı karşıyayız...

Ferit Edgü'nün Kazâ Sözleri ve Öteki Metinler'i, Kırmızı Kedi'nin "888" nüsha serisi içinde yayımlandı. Bu seriden Edgü'nün kitabı dışında bir de Enis Batur'un Endişe Yengeçleri adlı eseri çıktı. Özel bir tasarımla ve 888 adet yayımlanan bu kitapların başka bir baskılarının yapılmayacağına dair bir ibare de kitapların sonuna eklenmiş. Her bakımdan "özel" (hatta Edgü'nün kitabından ilhamla "öz-el" mi demeliyiz) kitaplarla karşı karşıyayız.


Ferit Edgü, "BİRKAÇ SÖZCÜK"te bizi şöyle karşılıyor: "Bu kitabın içindeki tüm 'kırpıntı metinler' bir kazâdan doğdu. Hangi kazâdan, anımsamıyorum. Değişik dönemlerde, değişik yerlerde, değişik defterlere karalanmış bu sözcükler yığınını, 2005'e doğru, Bülent Erkmen'in dostça önerisiyle 'kitaplaştırmaya' başladık. Sanırım, benim sözcüklerimden çok, Bülent'in yaratısıydı söz konusu olan. Çünkü her bir kitap 'bilgisayar çıkışıyla' yalnızca 41 adet yayımlanıyordu. Tümü numaralanmış ve imzalanmış olarak. Bu serüven bir süre devam etti: yedi ya da sekiz kitap. Sonunda, Bülent değil, ben yoruldum; kestik. Bir kazâ sonucu doğan bu kırpıntılardan dördü, onları anımsayan dostum Enis Batur'un sayesinde, elinizdeki bu gerçek kitaba dönüştü. Hepsi bu."

 



Bir kazâ'dan geriye kalan bu kitap:
KAR
KAPKARA adı altında yirmi beş "Hecelemeler" ile başlıyor. Çoğu zaman bölündükleri heceden ayrı, birleşik ve bağımsız anlamlarla kurulan bu hecelemelerde anlamın farklılıklarına göndermeler yapılıyor:
"Göz yaş-
ları şiş
eler
silen de el-
silen de el"

Kimi zaman da heceler, sesin akislerine dönüşüyorlar.

"Hey bu yol-
da yalnız yürü-
yen şey

karşı-
dan dan dan
gelen de
en de en de
sen
giden de"

Bazen de bu hecelere görsellik yerleştiriliyor:
"Bir sol-
uk yaş-
ama"

İkinci bölüm "GÖRÜNTÜLER" adını taşıyor. Bu bölümde çocuklar, yoksullar, işçiler, kadınlar, anlık görüntüler ve hayvanlar kelimelerle belirli bir anda tıpkı fotoğrafları çekiliyormuşçasına, tam o andaki hikayeleriyle anlatılıyorlar:
"Balkonda akşam çayı.
Hasır koltuklar. Hasır masa üzerinde
gülkurusu pembe, işlemeli keten örtü.
Beyaz önlüğüyle, çay tepsisini getiren
evlâtlık. Limoge çay fincanları. Küçük
halkalar. Kurabiyeler. Küçük poğaçalar.
Kaşarlı simitler. Gül, çiçek ve vişne
reçelleri. Tüm bunlara bakan büyük hanım.
Tüm bunlara bakan büyük hanıma bakan
misafir hanım.
Kimsenin bakmadığı evlatlık ve yerde
debelenen üç çocuk (İki erkek bir kız)."


"PUSULALAR" başlık üçüncü bölüm, bir temizlikçi kadının sesinden, pusulalar bıraktığı, evini temizlediği Memet abi'nin hayatının ve aralarındaki ilişkinin bize aktarılmasından oluşuyor:
"Memet abi dolaptaki sütün tarihi geçmiş
içme ölürsün" ile başlayıp:
"Ah Memet abi ah
gene görüşürüz gün ola harman ola" ile biten bir pusulalar tarihi aynı zamanda.


(Devamı var) başlıklı son bölümde “KAZÂ SÖZLERİ” var. Aforizmalardan yazarlara, eserlere sözlere doğru birer kırpıntı halinde bu metinler.


Ferit Edgü'nün kitabı, birçok "magnet"in farklı şekillerde bir araya getirilebilecek hallerini anımsatıyor. Her bir yeniden karşılaşmada farklı bütünleri meydana getirecek "bütün"ler bunlar.

 

 

 


 

 

Görsel: Seda Mit

 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

1970’lerde Tutunamayanlar yayımlandığında edebiyat kamuoyunda derin bir sessizlikle karşılanmıştı. Bunun nedenleri epeyce tartışıldı ancak şurasını hatırlatmakta fayda var: Kalbi bu dünya için fazla hassas olanların sayıca artıp toplumda daha görünür olduğu dönemler ile Oğuz Atay’ın kitabının tanınıp bilinirliği arasında doğrudan bir ilişki var.

Silvan Alpoğuz: Postmodern ve politik

 

Bolaño, Şili’nin başkenti Santiago’da dünyaya gelmiş. Çocukluk yılları çeşitli kentler, birbirine karışmış kültürlerin içinde geçmiş. Gençlik yıllarının başında Meksika’ya göçmesi onun edebiyat serüveni için bir kırılma noktası olmuş. Meksika’daki entelektüel ortamlarda Latin Amerika Edebiyatı’nı sulayan birçok yerli akımı araştırma imkânı bulurken, şiir eskizlerine bu yıllarında başlamış.

Kulis

Yunus Emre Tozal: Chicago’nun kütüphaneleri

ŞahaneBirKitap

Prof. Dr. Yaşar Çoruhlu’nun Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi Ötüken Neşriyat tarafından yayımlanan 3. baskısıyla okurlarla buluştu. Bu baskıyı öncekilerinden ayıran en önemli fark, bu kez eserin iki cilt halinde ve genişletilmiş şekliyle yayınlanması. Uzun süre alanındaki tek kaynak olan bu kitap tartışmasız biçimde hâlâ alanındaki en önemli eser olma özelliğini koruyor.

 

Editörden

Nobel en prestijli ödüllerden biri olarak biliniyor. Özellikle “Edebiyat” ödülleri her zaman yeni tartışmalara gebe. Nobel’i alan yazarlar kadar, aday gösterilip alamayan yazarlar da bu tartışmanın konusu. Hakkında bir borsa bile var biliyorsunuz.