Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

   

Şahane Bir Kitap


Şahane Bir Kitap

Unutulan Ve Hatırlanan: Maskeli Balo Ve Diğer Öyküler




Toplam oy: 20
Maskeli Balo ve Diğer Öyküler, Özcan Ergüder’in ilk ve tek kitabının yanı sıra dergilerde kalmış ve terekesinden çıkmış diğer öyküleriyle birlikte günümüz okurunu unutulmuş bir öykü efsanesiyle tekrar tanıştırıyor.

Son yıllarda, sürekli dile gelen bir soru var edebiyat çevrelerinde: Öykü yükseliyor mu? Şiirin ulaşılmaz yeri ve romanın tükenmeyen gücünün yanında öykü türü hep bir muammanın kucağında dolaşıyor hâlbuki. Düne, bugüne, hatta yarına baktığımızda öykünün, özellikle Türk edebiyatında, hep arada kalmış bir konumda olduğunu görüyoruz. Bazı yazarlar için roman yazmadan önce kullanılan bir basamak, bazen bir heves, çoğu zaman da okur nezdinde bir kere okunup kenara koyulan bir eğlencelik tür öykü.

 

Elbette bu türe kendisini adamış, teoride ve pratikte öykü evreninin kilitli kapılarını zorlayan birçok kalem halen mevcut. Modern zamanların “hızın hazzı”nı pompaladığı bir devirde, pratik bir okuma tatmini sağlıyor olması da öykünün “yükseliş” rotasını hızlandırdı diyebiliriz. Edebiyatın “unutulan”ı olan öykülerini ve çoktan unutup gittiğimiz çok değerli bir öykücümüzü anacağım bu yazı da bizim mütevazı bir katkımız olsun o halde bu yükselişe…

 

Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından yayımlanan Maskeli Balo ve Diğer Öyküler, Bengü Vahapoğlu’nun titiz çalışmasıyla bizlere yeniden hatırlattığı Özcan Ergüder’le tanışmamız için raflarda. Vedat Günyol, Oktay Akbal, Erdal Öz gibi Türk edebiyatının önemli birçok isminin övgüyle söz ettiği öykülerin yazarı, deyim yerindeyse “tek kitapla efsaneleşen” bir yazar Özcan Ergüder.

 

Temel meselesi ruhun tahlili

 

1929 yılında dünyaya gelen Ergüder’in ilk öyküleri, henüz Robert Kolej sıralarındayken okulun “İzlerimiz” adlı dergisinde yayımlanır. Sıkı bir Sait Faik hayranı olan Ergüder, 1948’de Robert Kolej’in geleneksel yazı yarışmasının organizasyonunu üstlenir ve jüride bulunması için Sait Faik’in peşine düşer. Başarır da. Sait Faik, Bedri Rahmi ve Orhan Veli “hakem heyeti” olarak bu yarışmada bulunacak ve Özcan Ergüder “Balıkçı Kamil” öyküsüyle yarışmanın birincisi olacaktır.

 

İlk ve tek kitabı olan Maskeli Balo ise 1956 yılında yayımlanır Ergüder’in. İlk dönem öykülerinde açıkça görünen Sait Faik etkisini kırmayı çoktan başarmıştır. Yer yer kara mizaha dayanan, bilinç akışı ve iç konuşmalarla dolu, yer yer bir tiyatro metnini de andıran öyküleriyle bambaşka bir öykü dünyası sunar okuruna. “Maskeli Balo” öyküsünde annesini arayan Hamlet’le başlayan (“Ben seni hep babanı arar sanırdım.”) anne-baba-çocuk-aile izleğini hemen hemen diğer tüm öykülerinde büyük bir incelik ve insan psikolojisini derinlemesine ele alan bir üslupla ele almayı başarır.

 

Kuşkusuz, kitabın en güçlü öyküsü olarak görebileceğimiz “Korkunçlar” ise bir delinin gözünden, zihninden süzülerek kelimelere dökülmüştür. Arif dış dünyada olup bitenin pek de farkında olmayan, köylülerin sürekli dalga geçip eğlendiği bir garip âdemdir. Herkes onu alaya alır, kızdırır, yeri gelince şiddet uygular ama vicdanlarını yine onun acizliğine acıyarak temize çıkarmaktan da geri durmaz. Köydeki ahalinin diyaloglarıyla kuşatılmış, Arif’in iç monoloğundan mürekkep bir öyküdür bu. Fakat Özcan Ergüder, bu zorlu ve kolaylıkla abartıya kaçılıp vasat bir anlatıya dönüşecek anlatıyı ustalıkla kotarmayı başarabilmiş, kuşağının yazarlarından farklı bir dil ve üslupla efsaneleşmeyi başarmıştır.
İsminden de anlaşılacağı üzere Maskeli Balo ve Diğer Öyküler, Özcan Ergüder’in ilk ve tek kitabının yanı sıra dergilerde kalmış ve terekesinden çıkmış diğer öyküleriyle birlikte günümüz okurunu unutulmuş bir öykü efsanesiyle tekrar tanıştırıyor. Uzun süre gazetecilik yapan ve bu süre zarfında öykü yazmamayı değil belki ama yayımlamamayı tercih eden Özcan Ergüder’in öyküleriyle bizi tekrar tanıştıran Bengü Vahapoğlu’na ve kitapta emeği geçen herkese ayrıca teşekkürlerimi sunmak istiyorum.
Umarım ki öyküler ve öykücülerimiz, biz onları ne kadar unutmaya bu kadar meyilli olsak da inatla karşımıza çıkmaya, bizlere kendilerini hatırlatmaya devam ederler.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Şahane Bir Kitap Yazıları

“Aşk hata yapabilen Tanrı’sı olan bir din yaratmaktır” diyor Borges. Peki ya bu aşk hata yapabilen tanrıların doluştuğu bir topluluk yarattıysa? Öyle ki toplum bir nevi âşıklar ve âşık olunanların bir aradalığı veya onlardan fazlası olamaz mı? Sosyolojik problemler öncelikle kronolojik bir seyir ile araştırır nesnesini. Bereket versin ki aşk zikredilmez teorilerin çoğunluğunda.

Birkaç sene önce, yazar arkadaşlarla oturup şu meseleyi tartışmıştık: Yazdıklarımızı hiç kimsenin okumayacağını bilsek, yine de yazar mıydık? “Okur” olmadan yazdıklarımız bir işe yarar mıydı? Hele ki okuruyla konuşan, okuru da kurmacanın içine davet eden, hatta onu hikâyesinin bir kahramanı haline getiren yazarlar ne yapardı okur olmasa?

Uzun bir tren yolculuğunun ardından Weimar’a ulaştığımda sadece yirmi bir yaşımdaydım. Genç yaşımda yapmak istediğim, Goethe’nin hayatının bir kısmını geçirdiği şehre gitmek ve kendime belki bir parça “ışık” bulmaktı. Tam olarak ne aradığımı bilmez halde şehre indiğimde 21 yıl önceydi ve internet yaygın değildi. İstasyon görevlisine en yakın gençlik evinin nerede olduğunu sordum.

Prof. Dr. Yaşar Çoruhlu’nun Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi Ötüken Neşriyat tarafından yayımlanan 3. baskısıyla okurlarla buluştu. Bu baskıyı öncekilerinden ayıran en önemli fark, bu kez eserin iki cilt halinde ve genişletilmiş şekliyle yayınlanması. Uzun süre alanındaki tek kaynak olan bu kitap tartışmasız biçimde hâlâ alanındaki en önemli eser olma özelliğini koruyor.

 

Kulis

Dünyasizlar: Post Modern Bi̇r Harut İle Marut Masali

ŞahaneBirKitap

“Aşk hata yapabilen Tanrı’sı olan bir din yaratmaktır” diyor Borges. Peki ya bu aşk hata yapabilen tanrıların doluştuğu bir topluluk yarattıysa? Öyle ki toplum bir nevi âşıklar ve âşık olunanların bir aradalığı veya onlardan fazlası olamaz mı? Sosyolojik problemler öncelikle kronolojik bir seyir ile araştırır nesnesini. Bereket versin ki aşk zikredilmez teorilerin çoğunluğunda.

Editörden

Seneler önce başka başka vesilelerle tanıdığım ve içindeki şiir söyleme gücüne hayran kaldığım Didem Madak şöyle diyor bir şiirinde:

 

Vasiyetimdir Dalgınlığınıza gelmek istiyorum Ve kaybolmak o dalgınlıkta