Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap
sabitfikir - dergi

Eleştiri

Eleştiri

Aşkın ve hüznün başarılı ve çalışkan romancısı



Toplam oy: 922
Atilla Birkiye
Özgür Yayınları

Atilla Birkiye’nin edebiyatımızın konu ve izlek bakımından en istikrarlı yazarlarından biri olduğu kanısındayım;  çünkü otuz yıl aşkın aşk’ı yazıyor. Romanlarının arka planında yer alan toplumsal olaylar, siyasi oluntular ve  yazarın edindiği felsefe bilgisinden kaynaklandığını düşündüğüm göze batmayan incelikli göndermeler, bu ilkeli tutumu besliyor, güçlendiriyor. Bence bu iki unsurun (politik bakış açısının ve düşünsel boyutun) metinlere sızıp -bir anlamda- müdahil olmasının üzerinde ayrıca durulması gerekir.

Birkiye’nin aşk’a olan bağlılığı yalnızca romanlarında görülmez; denemeleri ve ‘şairine çok özel’ olduğu kanısını taşdığım şiirlerinde -de- sevdalanmanın bütün halleri; hem ruhsal, hem tensel olarak algılanır. Dolayısıyla yazarın otuz yıllık başarılı verimi bu açıdan da ilginç ve az rastlanan bir külliyat olarak değerlendirilmelidir.

Öte yandan bu külliyatının merkezinde yalnızca, çekinmeden aşk adı verilebilecek kadın ya da kadınlar olduğu sanılmamalı: Atilla Birkiye iki şeye daha tutkuyla bağlı ve âşık!

Bunlardan birincisi hayat dediğimiz; doğumla ölüm arasında acılar, ayrılıklar ve tabii ki buruk seviçlerle yaşanan zaman aralığı: Birkiye, acı çekse bile hayatı da aşk gibi çok seviyor, ama  yitirdiklerinden şikayet eden bir aşıkın hüznüyle. Hiç kuşkusuz bu öznel duyarlılık, hüznü baskın bir roman kahramanı gibi öne çıkartıyor. Bence yazarın son romanı olan İstanbul’da Aşktan İkmale Kalanlar ‘ın  baş kahramanı, diğerlerinde olduğu gibi yine hüzün, ama vurguladığım gibi sevdalı bir hüzün...

Birkiye’nin hayat gibi tutkuyla bağlı olduğu ikinci şey ise edebiyatın ta kendisi: Yazar bu coşkulu uğraşın sunduklarına öyle büyük bir tutkuyla bağlı ki son romanında bu eğilim öne çıkıyor, edebiyatı da önemli roman kahramanı yapıyor. Dolayısıyla İstanbul’da Aşktan İkmale Kalanlar’ın baş kahramanları, hayatın hüznü ve edebiyatın coşkusu olan, samimiyetle kaleme alınmış bir roman olarak okunabilir. Tabii, onun aynı zamanda Kabataş, Eyüp, Bakırköy, Beşiktaş, Kuzguncuk, İstinye ve Arnavutköy’den söz eden; daha doğrusu İstanbul’un sahil semtlerinin   romanı olduğu da hiç unutulmamalı. .. 

İstanbul'da Aşktan İkmale Kalanlar başka türlü de okunabilir, çünkü onun, ülkenin baskıcı bir dönenimini, felsefi hatta biraz da kafkaesk göndermeler yaparak anlattğı da söylenebilir.. 

Öte yandan Atilla Birkiye içten olduğu kadar temiz yürekli bir yazar. 

Ben bu safiyeti romanlarında belirginleşen komplekssiz, mütevazı yazar tutumuna bağlıyorum. Yazarın metinlerini okuyanlar bunun tabii ki farkındadır. Ben yeni okurlar için bu özelliğin altını bir kez daha çiziyorum: Atilla Birkiye, edebiyatın coşkusunu samimiyele  içselleştiren, hem aşk denilen kadim roman konusuna, hem de yazmaya sevdalanmış bir yazardır. Dolayısıyla aşkı ve hayatın hüznünü bu denli seven, yazdıklarını edebiyat sevinciyle besleyen bir yazarın roman dersinden iyi notlar alması doğaldır. Üstelik otuz yiki yıldır bu tutkuyu istikrarla devam ettiriyorsa...

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

I. Dünya Savaşı’nı takip eden günlerde, İrlandalı genç bir meteoroloji uzmanı, Antartika’daki kuş uçmaz kervan geçmez bir adaya bir yıllığına tayin edilir. Onu bırakacak olan gemi, bir önceki meteoroloji uzmanını alıp dönecektir ancak adada karşılaştıkları tek insan, tuhaf ve yabani deniz feneri bekçisi olur.

Birçok edebiyatçı intiharı temalaştırıp yazı ve şiirlerinde kullanmış ama bazıları onu metnin dışına taşıyarak bizzat tecrübe etmiştir. Ölümün sınır uçlarında gezinen ve kendi iplerini kendi kalemleriyle çeken bu edebiyatçılar yazdıkları metinlerle, arkalarında bıraktıkları notlar ve şiirlerle boğazda kalan bir düğüm gibi atılıyor hayatın sayfasına.

 

Edebiyat ödülleri, ister ulusal olsun ister uluslararası, daima tartışmalarla örülü bir ağın içindedir. Çünkü roman, öykü, şiir, kurmaca hatta edebiyatın ta kendisi dahi yüzde yüz objektif bir bakış açısıyla değerlendirilecek, teraziye konulup tartılacak, laboratuvara sokulup incelenecek şeyler değil.

Genç bir yazarın edebi serüvenine şahitlik etmek ne güzeldir. Hem o yazarın dilinin, üslubunun, zihninin olgunlaşmasını izlemek hem de yaptığı yenilikleri, aldığı riskleri, denediği türleri görmek mümkündür. Diğer yandan da, yazarımızın eserlerini kronolojik bir sıraya koyup işlediği konuları ve o konuları ele alırken takındığı tavırları görmek, edebiyat sosyolojisi yapmayı da sağlar.

Uzayı Silahlandırma Promosyonu 

Söyleşi

Selim İleri ile edebiyat ve hayat hakkında

ŞahaneBirKitap

Kardeşlik köprüydü, herkes yerinde durdukça yıkılmayacak bir köprü, ayakları ayaklarımız olan. İki yakamız bir arada olacaktı sabit oldukça kademlerimiz. Kardeşlik perdeydi, ayrı düşsek de yırtmayacağımız bir perde, sinema perdesi değildi fakat başkalarının üzerinde kendi filmlerini oynatacağı.

 

Editör'den

Edebi türler arasındaki tartışmaları her zaman büyük bir keyifle izlemişimdir. Bu tartışmalar arasında kuşkusuz, hangi türün daha eski olduğuna dair tartışma, yazarları, şairleri ikiye böler. Şairler, şiirin en eski edebi tür olduğu iddiasındadırlar. Hikâyeciler ise insanın “tahkiye” etme ihtiyacından dolayı hikâye türünü ilk insana kadar dayandırırlar.