Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Eleştiri

Eleştiri

KORKMA KELİMELERİM VAR BENİM



Toplam oy: 1084
Murat Menteş
İletişim Yayınevi

Sevgilinize nasıl çıkma teklifi yapardınız? "Bu akşam seninle Allahu Ekber Dağlarına çıkalım mı?" Ya aynı sevgiliye iltifat etmek isteseydiniz şu cümleler aklınıza gelir miydi? "Reyhan sen dünyadaki bütün eczanelerden alınabilecek en şifalı kapsül, en tatlı tablet en kıvamlı şurupsun." Peki şöyle bir sessizlik tarifi nasıl olur? "Pamuğa işeyen karınca kadar sessiz." Bir o kadar da matrak yaşlılık tarifi: “Memelerinden süt yerine süt tozu akıyordu.” Son bir cümle daha: “Ateşin icadından önce ölüp cehenneme giden mağara adamının hayreti içindeyim.”

Evet, tüm bu harika cümleler Murat Menteş’in tam bir dil şovunun yaşandığı ikinci romanından sadece birkaç tanesi. Kendine has ironik bir üsluba, yoğun miktarda mizahın katılmasıyla başlı başına romanı götürecek güçte olan bu dil,  Menteş’in en belirgin özelliği olup “Dublörün Dilemması” adlı ilk romanında da baya yer kaplamışlardı.

Korkma Ben Varım,  kapak tasarımı ve ismiyle “ucuz romanları” çağrıştırıyor ilk açıdan. Menteş’in belki de en çok beslendiği bu nostalji sadece roman kapağında değil, Orhan Gencebay’a ya da daha önceki polisiye roman kahramanlarına sık sık göndermeleriyle de anlaşılabilir.

Fu, Gıcırbey, Şibumi, Hayati Tehlike adlı birbirinden ilginç kahramanların yolarının bir gönül köprüsünde birleşmesiyle başlıyor roman. Her bölümü bir kahramanın nevi şahsına münhasır dünyasına açıldığı roman başta karmakarışık görünse de sonralara doğru her şey açığa çıkıp polisiye kurgunun düğümleri çözülüyor. Fu,  Gönül İşleri Bakanlığında çalışmaktadır. Bir gün bakanlık heyeti korkunç bir katliama kurban gider ve işler sarpa sarar. Bu katliamın müsebbiplerini kovalayan Fu ile berber okuyucu da baş döndürücü bir tempoda soluk soluğa romanı okumaya başlar.

Roman başarılı ve orijinal dili ile kendini zevkle okutmayı bol bol güldürmeyi başarsa da kanımca yine aynı bu üslubun bir iki dezavantajına da düşmüş bulunmakta. Dilin şehvetine kapılıp giden ve afili cümlelerin arda arda sıralayan yazar sırf bu dil oyunları için bazen kurguyu, karakteri es geçip,  romanın diğer unsurlarını göz ardı etmektedir. Hatta romanda birçok olay ve kahramanın ciddi bir varlığı olmamasına rağmen sadece bu güzel cümlelere fon olsun diye yazılmış kanısını uyandırıyor. Hal böyle olunca hikâye yer yer dağılıyor ve roman bazı yerlerde derme çatma bir görüntü veriyor maalesef. "Güzel laf antolojisi" olarak da adlandırılabilecek bir algı üzerine kurulan romanda diğer bir problem ise çok sesliliğin olmaması. Her ne kadar kahraman isimleri farklı olsa da hemen hepsi sanki aynı tondan çıkmış birbirine yakın ses tonlarıyla konuşan, maceraperest, bol esprili, yer yer saf ama kesinlikle zeki insanlar.  Hatta bazı cümlelerin başında konuşanın ismi olmazsa içeriğinden kim olduğu anlaşılamayacak kadar bir birine yakın kişiler.  Daha da ileri gidersek bazı yerlerde kahramanlarımızın ses tonu Kaosa Mütevazi Bir Katkı adlı kitabı ve Haftalık düşünce dergisi Gerçek Hayat’taki makalelerin yazarının (Murat Menteş) sesine dönüşebilmekte. Romanı roman  yapan çok sesliliği, karnavalsı özelliğin oldukça göz ardı edilmiş olması sebebiyle insanın ister istemez "bu bir roman mı ya da nedir roman?" sorusunu  tekrar sorası geliyor.

Murat Menteş’in iki romanının; yine aynı yayınevinden çıkmış Alper Canıgöz’ün romanları hatta A. Muhsin Ünlü’nün filmleriyle beraber okunması kanımca bizi bu tür üzerine bize birkaç şey söyleme imkânı verecektir. Absürt derecesine varan mizah,  güzel laflar antolojisi diyebileceğimiz bol afili cümleler, parçalanmış bir hayatta zekası ile içinde bulunduğu kötü durumun üstesinden gelemeyen asosyal ilginç tipler, sinema ve edebiyat dünyasından nostaljik destek, ucuz polisiye romanlarını hatırlatan replikler ve kurguları, malumatfuruşluk gibi birkaç ana özellik etrafında gelişen ilginç bir türün de habercisi olduğunun altı çizilebilir.

Tüm bunların yanı sıra ben şahsen romanı okumaktan müthiş keyif aldım.  Dili kullanmadaki etkileyici becerisi, zeki diyaloglarıyla kayda değer bir kitap olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

Gündelik hayatta sık sık kullandığımız iki söz ediminin birbirlerine yakınlıkları da dikkat çeker: Söz vermek ile yemin etmek. Gerçi söz vermenin seküler, yemin etmenin ise kutsal olandan hareketle anlamlandırılabileceği ileri sürülebilir. Buna göre söz vermede kişi kendi itibarını pey sürmektedir. Sözünü tutamazsa itibarını yitirecektir.

Yaşar Nabi’nin yayımladığı ilk kitaptı Otuz Beş Yaş

 

Tür olarak deneme, bir Rönesans armağanı. Montaigne gibi kalemi ile öznelliğin dibini de bulsa Bacon gibi nesnellik kaygısını da öne çıkarsa işin bir ucunda bireyciliğin doğuşu var.

Lisede gittiğim bir fotoğraf sergisinin hayatımı değiştirdiğini söyleyebilirim. NTV’nin “O An” sergisi, Levent’te. O kadar etkilendim ki -özellikle “Gökyüzüne olta atan adam”- heyecandan kitapçıya gidip birkaç teknik fotoğraf kitabı aldım -hiçbirini okumadım. Ama fotoğrafçılığı merak etmeye başlamıştım.

Kosinski, 1933 yılında Polonya’nın Lodz şehrinde dünyaya gelmiş. Yahudi olan ailesi, Nazilerin Almanya’dan başlayarak tüm Avrupa’ya yaydığı korku ikliminin bir objesi olmuşlar. Haliyle Kosinski’nin çocukluğu bu karanlık sürecin gölgesinde geçmiş. İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte savrulan aile, Lodz şehrindeki Katolik topluluklardan hatırı sayılır yardımlar görmüş.

Kulis

''İnsan Ancak Kendine Dışarıdan Bakınca Hakikati Fark Edebiliyor''

ŞahaneBirKitap

Şiir bir dil işçiliği olduğu kadar bir anlam işçiliğidir de. Çünkü dil bize aynı zamanda bir inceliğin adresini verir. Dilin doğduğu yer, bir ömür insanın yazgısıyla birlikte kol kola yürür. Tohum orasıdır. Dünyanın, adına ömür dediğimiz yaşamak kavgasının başladığı yerde olanca müşfikliğiyle dili görürüz. Dili yani anlama ve kavrama çabamızı.

Editörden

Ursula K. Leguin dendiğinde aklımda hep nitelikli ve bilgece hayaller kurmayı öğreten Batılı bir nine imajı beliriyor. Ursula’yı yalnızca bir hayalci olarak da niteleyemem doğrusu. Bilim Kurgu türü içindeki en filozof yazardır Ursula. Sadece yepyeni bir evren kurmakla kalmaz. Dünyamıza dair bazı kavramları da yerinden oynatır.