Sabitfikir
idefix
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Eleştiri

Eleştiri

KORKMA KELİMELERİM VAR BENİM



Toplam oy: 28
Murat Menteş
İletişim Yayınevi

Sevgilinize nasıl çıkma teklifi yapardınız? "Bu akşam seninle Allahu Ekber Dağlarına çıkalım mı?" Ya aynı sevgiliye iltifat etmek isteseydiniz şu cümleler aklınıza gelir miydi? "Reyhan sen dünyadaki bütün eczanelerden alınabilecek en şifalı kapsül, en tatlı tablet en kıvamlı şurupsun." Peki şöyle bir sessizlik tarifi nasıl olur? "Pamuğa işeyen karınca kadar sessiz." Bir o kadar da matrak yaşlılık tarifi: “Memelerinden süt yerine süt tozu akıyordu.” Son bir cümle daha: “Ateşin icadından önce ölüp cehenneme giden mağara adamının hayreti içindeyim.”

Evet, tüm bu harika cümleler Murat Menteş’in tam bir dil şovunun yaşandığı ikinci romanından sadece birkaç tanesi. Kendine has ironik bir üsluba, yoğun miktarda mizahın katılmasıyla başlı başına romanı götürecek güçte olan bu dil,  Menteş’in en belirgin özelliği olup “Dublörün Dilemması” adlı ilk romanında da baya yer kaplamışlardı.

Korkma Ben Varım,  kapak tasarımı ve ismiyle “ucuz romanları” çağrıştırıyor ilk açıdan. Menteş’in belki de en çok beslendiği bu nostalji sadece roman kapağında değil, Orhan Gencebay’a ya da daha önceki polisiye roman kahramanlarına sık sık göndermeleriyle de anlaşılabilir.

Fu, Gıcırbey, Şibumi, Hayati Tehlike adlı birbirinden ilginç kahramanların yolarının bir gönül köprüsünde birleşmesiyle başlıyor roman. Her bölümü bir kahramanın nevi şahsına münhasır dünyasına açıldığı roman başta karmakarışık görünse de sonralara doğru her şey açığa çıkıp polisiye kurgunun düğümleri çözülüyor. Fu,  Gönül İşleri Bakanlığında çalışmaktadır. Bir gün bakanlık heyeti korkunç bir katliama kurban gider ve işler sarpa sarar. Bu katliamın müsebbiplerini kovalayan Fu ile berber okuyucu da baş döndürücü bir tempoda soluk soluğa romanı okumaya başlar.

Roman başarılı ve orijinal dili ile kendini zevkle okutmayı bol bol güldürmeyi başarsa da kanımca yine aynı bu üslubun bir iki dezavantajına da düşmüş bulunmakta. Dilin şehvetine kapılıp giden ve afili cümlelerin arda arda sıralayan yazar sırf bu dil oyunları için bazen kurguyu, karakteri es geçip,  romanın diğer unsurlarını göz ardı etmektedir. Hatta romanda birçok olay ve kahramanın ciddi bir varlığı olmamasına rağmen sadece bu güzel cümlelere fon olsun diye yazılmış kanısını uyandırıyor. Hal böyle olunca hikâye yer yer dağılıyor ve roman bazı yerlerde derme çatma bir görüntü veriyor maalesef. "Güzel laf antolojisi" olarak da adlandırılabilecek bir algı üzerine kurulan romanda diğer bir problem ise çok sesliliğin olmaması. Her ne kadar kahraman isimleri farklı olsa da hemen hepsi sanki aynı tondan çıkmış birbirine yakın ses tonlarıyla konuşan, maceraperest, bol esprili, yer yer saf ama kesinlikle zeki insanlar.  Hatta bazı cümlelerin başında konuşanın ismi olmazsa içeriğinden kim olduğu anlaşılamayacak kadar bir birine yakın kişiler.  Daha da ileri gidersek bazı yerlerde kahramanlarımızın ses tonu Kaosa Mütevazi Bir Katkı adlı kitabı ve Haftalık düşünce dergisi Gerçek Hayat’taki makalelerin yazarının (Murat Menteş) sesine dönüşebilmekte. Romanı roman  yapan çok sesliliği, karnavalsı özelliğin oldukça göz ardı edilmiş olması sebebiyle insanın ister istemez "bu bir roman mı ya da nedir roman?" sorusunu  tekrar sorası geliyor.

Murat Menteş’in iki romanının; yine aynı yayınevinden çıkmış Alper Canıgöz’ün romanları hatta A. Muhsin Ünlü’nün filmleriyle beraber okunması kanımca bizi bu tür üzerine bize birkaç şey söyleme imkânı verecektir. Absürt derecesine varan mizah,  güzel laflar antolojisi diyebileceğimiz bol afili cümleler, parçalanmış bir hayatta zekası ile içinde bulunduğu kötü durumun üstesinden gelemeyen asosyal ilginç tipler, sinema ve edebiyat dünyasından nostaljik destek, ucuz polisiye romanlarını hatırlatan replikler ve kurguları, malumatfuruşluk gibi birkaç ana özellik etrafında gelişen ilginç bir türün de habercisi olduğunun altı çizilebilir.

Tüm bunların yanı sıra ben şahsen romanı okumaktan müthiş keyif aldım.  Dili kullanmadaki etkileyici becerisi, zeki diyaloglarıyla kayda değer bir kitap olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

George Ritzer’ın üniversite öğrencilerine hazırlanmış ders kitabı niteliğindeki çalışması ‘Küresel Dünya’, dipnot ve alıntıların içinde kaybolmadan, ‘küreselleşmenin temel niteliklerini’ gözden kaçırmadan, güncel veri ve gözlemleri es geçmeden ‘toptan’ bir inceleme sunuyor. 

On dört yaşındaydım ve hayat, bir deniz yatağında uyumamı emrediyordu. Oysa deniz yatağı, altında deniz olmadan bir çakıl çuvalına benzer. Uyutmaz. Uyutsa da gördüğün rüyayı hatırlatmaz. Latin alfabesini doğduktan ancak dokuz yıl sonra öğrenebilmiş bir çocuğa, eline tesadüfen geçmiş bir romanı okutmaktan başka bir halta yaramaz.

 

Meksikalı Juan Rulfo, yaşadığı kadar yazan biri değil ne yazık ki. Fakat onun, kaleme aldığı az sayıdaki yapıtıyla pek çok ismi etkilediğini söylemek lazım. Ülkesi Meksika ve Latin Amerika edebiyatının önemli isimlerinden olan Rulfo'nun tek romanı Pedro Paramo.

 

Heinrich Böll’ün Can Yayınları’ndan çıkan öykü kitabı, duyguları alt üst eden, insan elinden çıkma vahşetin sahici korkunçluğuyla bir kere daha yüzleştiren, can yakan bir kefaret öyküleri seçkisi.

 "Biz kendimizi, kendi köyümüz dışındaki her yerde rahat sayan huzursuz insanlarız.” Cesare Pavese.

   

Hem ruhsal hem de edebi olarak yüzyıllara yayılan o kadar güçlü bir hikâye ki onunki, aslında yazarına da fazlaca söz bırakmıyor.

Yunus Emre kimdir? Ya da şöyle sorayım, bizim Yunus’u bilmeyen var mıdır? Hepimiz biliriz onu, en mühimi de severiz, hem de çok severiz... Niyesi belli, çünkü Yunus’uzdur hepimiz. Kendini Anadolu’da yeniden yaratmış Türk insanının bizzat özüdür o. 13. yüzyıl Anadolusu’nda yaşamış bu derviş, bu şair, bulduklarıyla değil aradıklarıyla, büyük arayışıyla ve çilesiyle temsil eder bizi.

Söyleşi

RIZA KIRAÇ'LA SÖYLEŞİ: "Türkiye'de dair paranoyak bir hikâye anlatmaktı amacım..."

 

AYCAN AŞKIM SAROĞLU

 


ŞahaneBirKitap

Latife Tekin bir gün bir sohbetimiz sırasında her kitabın yazarından bağımsız bir kaderi olduğunu söylemişti bana; her kitabın kendi kaderi vardır, demişti… Tayep Salih’in “Kuzeye Göç Mevsimi”ni okurken ister istemez bu sözler geldi aklıma.  1966 yılında yazmıştı Sudanlı Taye

Anket

Paulo Coelho'nun internet üzerinden yayılan korsan yayınları desteklediğini söylemesi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Çok yerinde bir açıklama. Dünyanın nereye gittiğini herkesin görmesi lazım!
57% (41 oy)
Beni ilgilendirmiyor. Bir edebi yapıtın bana ulaşma yoluyla ilgilenmem, ben okuduğuma bakarım.
22% (16 oy)
Bence çok yanlış. Usulsüzlüğü, yasadışılığı övmesi savunulamaz!
22% (16 oy)
Oy veren sayısı: 72

Eski anketler



kitap-eleştiri bir EBİ markasıdır

kitap arkadaş evlilik itiraf paylaşım oyun