Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap

Eleştiri

Eleştiri

Orta Dünya’ya Son Zi̇yaret



Toplam oy: 5
Orta Dünya’nın kadim zamanlarına ilişkin üç büyük hikâyeden biri olan Gondolin’in Düşüşü, Tolkien efsanesinden bizlere ulaşan son kitap. Christopher Tolkien’in tıpkı Beren ile Lûthien'de olduğu gibi notlarıyla hikâyenin zaman içerisinde geçirdiği evrimi gözler önüne serdiği kitap, Alan Lee’nin eşsiz çizimleri ile süslenmiş olarak Orta Dünya’ya son ziyaretini yapmak isteyenleri bekliyor.

Geride bıraktığımız birkaç ay Orta Dünya gezginleri için iniş çıkışlarla doluydu. Beren ile Lûthien’in 2019 yazı biterken Türk okura sunulmasıyla birlikte son yıllarda zihnimizden -bir parçacık- uzaklaşmış olan Tolkien Efsanesi, yeniden gündemimizin merkezine oturmuştu. Hikâyenin geri kalanını ise hepimiz biliyoruz. Hurin’in Çocukları’nın yeni baskısı ve Gondolin’in Düşüşü’nün gelişiyle Orta Dünya’nın kadim zamanlarının en önemli üç öyküsünün -nihayet tamamlanmış olarak- dilimize kazandırılmasını beklerken gelen Christopher Tolkien’in ölüm haberi.


Hayale adanmış bir ömür
Çoğumuz için bir teselli olan Gondolin’in Düşüşü, geçtiğimiz ayın başında İthaki Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. Kendi adıma; ilk kez 2017 yılında yayımlanan Beren ile Lûthien’in önsözünde, bunun derlediği son kitap olduğunu söyleyen Christopher Tolkien’in, ilerleyen yaşına rağmen son bir çabayla hazırladığı Gondolin’in Düşüşü’nden kısa bir süre sonra hayata veda etmesini oldukça sarsıcı buluyorum. Büyük bir hayale adanmış bir ömrün böylece tamamlanmış olmasının etkileyici bir yanı var. Çünkü Tolkien’in sağlığında yayımlanan Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi’nin haricinde Christopher Tolkien tarafından derlenen kitaplar ayrı bir öneme sahip. Edebiyat tarihinde pek çok örneğini gördüğümüz üzere, büyük bir yazarın ardından onun eserlerinden hareketle “derlenen” kitaplar genellikle ticari kaygılar güdülerek hazırlanmış -deyim yerindeyse- köpürtülen hatta uydurulan çalışmalardır. Ne var ki, Chisritopher Tolkien için durum oldukça farklı.
Bugün J.R.R. Tolkien’i bir nevi türün babası olarak görüp, çağdaşları hatta ondan önce “fantastik kurgu” sayılabilecek eserler veren yazarların çok ötesinde bir yere koymamızın nedeni; -tüm o baş döndürücü zenginliğin ötesinde- onun, o tek ve biricik hikâyesine beslediği güçlü ve emsalsiz sadakatidir. Öyle sanıyorum ki, onun Orta Dünya’yı kurgulamaktaki motivasyonunun doğrudan okuru ile ilişkisi yoktu. Bir başka deyişle, bir şekilde Hobbit yayımlanmış olsaydı belki de hiçbirimiz Tolkien adını hiç duymamış olacaktık. Tolkien’in eserine duyduğu sadakat; mükemmeli bulma ve hikâyesini olgunlaştırma çabası, muhtemelen hemen her çalışmasının yarım kalmasına neden olacaktı. Christopher Tolkien’in henüz Orta Dünya’nın kurgulanması sürecinde başlayan ve süregelen katkıları, babasının ölümünün ardından devraldığı bu büyük mirası titizlikle inceleyerek okura ulaştırdığı kitapları biraz daha önemli kılıyor. Çünkü okurun nezdinde Orta Dünya’nın kıymetini artıran esasen bu çalışmalarla yüz yüze kaldığı derinlik ve zenginliğin ta kendisi.
Orta Dünya’nın kadim zamanlarına ilişkin üç büyük hikâyeden biri olan Gondolin’in Düşüşü, Tolkien Efsanesinden bizlere ulaşan son kitap. Ancak bunların ötesinde bu büyük ateşin ilk kıvılcımı ve J.R.R. Tolkien’in deyimiyle bu hayali dünyada yazdığı ilk hikâye olması nedeniyle ayrı bir öneme sahip. Christopher Tolkien’in tıpkı Beren ile Lûthien de olduğu gibi notlarıyla hikâyenin zaman içerisinde geçirdiği evrimi gözler önüne serdiği kitap, Alan Lee’nin eşsiz çizimleri ile süslenmiş olarak Orta Dünya’ya son ziyaretini yapmak isteyenleri bekliyor.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

Ali Işık üçüncü öykü kitabını neşretti: Uzaklık Yaralar. Özellikle ikincisine göre bu kitabının postmodern uygulamalar anlamında daha “seyrelmiş” olduğunu gördüm. Görece daha serbest, daha sade bir anlatıma sahip Uzaklık Yaralar.

 

Yayın dünyasıyla ilişkiniz nasıl başladı?

 

İlk, orta, lise, üniversite eğitim hayatımızın kaçınılmaz bir parçasıdır tarih. Zaten Türk olanın, Türkiye’de yaşayanın öyle ya da böyle tarih bahsi, tarih bilinci ya da tarih tartışması içermeyen bir hayatı olabilir mi?

Köpekler İçin Gece Müziği’nin ilk baskısı Can Yayınları arasından 2014’te çıkmış. Yeni baskısıysa, Ocak 2020’de Yapı Kredi Yayınları’ndan çıktı. Bu arada üç baskı yapmış kitap. Faruk Duman dikkat çeken bir romancı… Köpekler İçin Gece Müziği’nin okuyucu üzerinde negatif etkiye neden olduğu söylenebilir. Roman bitince okuyucu merak içinde kalıyor. Bu arada epey hırpalandığını da düşünüyor.

Doksanlı yıllarda şiir hakkında yaptığım okumalarda “imge” kavramı farklı bağlamlarda o kadar çok karşıma çıkmıştı ki 2000’lerin başında bir arkadaşım bana “İmge nedir?” diye sorduğunda “Bilmiyorum” demekten başka çarem kalmamıştı. İmge, simge, eğretileme kavramlarının birbirleri yerlerine kullanımına çok şahit olmuştum mesela.

Kulis

Dünyasizlar: Post Modern Bi̇r Harut İle Marut Masali

ŞahaneBirKitap

“Aşk hata yapabilen Tanrı’sı olan bir din yaratmaktır” diyor Borges. Peki ya bu aşk hata yapabilen tanrıların doluştuğu bir topluluk yarattıysa? Öyle ki toplum bir nevi âşıklar ve âşık olunanların bir aradalığı veya onlardan fazlası olamaz mı? Sosyolojik problemler öncelikle kronolojik bir seyir ile araştırır nesnesini. Bereket versin ki aşk zikredilmez teorilerin çoğunluğunda.

Editörden

Seneler önce başka başka vesilelerle tanıdığım ve içindeki şiir söyleme gücüne hayran kaldığım Didem Madak şöyle diyor bir şiirinde:

 

Vasiyetimdir Dalgınlığınıza gelmek istiyorum Ve kaybolmak o dalgınlıkta