Sabitfikir
Künye | Yazarlar | Giriş Yap
sabitfikir - dergi

Eleştiri

Eleştiri

Sabit fikirle ciddi olmak



Toplam oy: 621
Murat Belge
İletişim Yayınları

Genelde ilgim popüler kültürü irdeleyen, kültürel trendleri bulup çıkaran türde kitaplar okumak olmasına rağmen, bu tür kitaplardan büyük mutluluk duymama rağmen, büyük ihtimalle biraz da kendimi cezalandırmak için okunması son derece zor kitapların içine dalarım. Sevdiğim türdeki kitapların verdiği mutluluğun bedelini kendime ödetmek arzusu gibi bir şey bu. Bir tür delilik diyen olursa buna itiraz etmem bunu da bilin.

Son günlerde mutlu olmak için kendime seçtiğim kitap da ‘Hafif’ kategorisine sokulabilecek bir çalışma değil. Murat Belge’nin İletişim yayınlarından çıkmış Genesis… Büyük Ulusal Anlatı ve Türklerin Kökeni adlı kitabını büyük keyifle okuyorum. Dediğim gibi bu katiyen hafif, yazın okunacak türde bir kitap değil ama benim sevdiğim kültür çalışmaları ve popüler kültür analizi kategorisine rahatlıkla konulabilir sanıyorum. Cumhuriyetin kuruluş sürecini, kuruluşta atılan politik sloganları kültürel değişimleri bu kitabı okuyup anlamadan kavrayabilmek mümkün değil bence.

Rahatlamak eğlenmek için bu kitabı okuyabildiğime göre ondan sonra elime aldığım kitabın adını verince herhalde şaşırmayacaksınızdır. Michel de Certeau’nun yazdığı Tarih ve Psikanaliz adlı çalışmayla da boğuşuyorum. Fransız düşünürler okunması kolay metinler yazmalarıyla zaten meşhur değiller bir de üstüne üstlük Lacan gibi olağanüstü zor anlaşılır yazan bir düşünürün ekolünden olunca yazarın kitabı, insana bayağı işkence çektirebiliyor okurken.

Ben birçok defa niye uğraşıyorum ki bununla diye sorguladım, varoluşsal krizler filan geçirdim kitabı elimden fırlatıp atmak aşamasına geldim. Ama bu tür kitapların bir özelliği oluyor, diyelim ki sadece tek bir sayfayla belki yarım saat uğraşıyorsunuz sonunda tam bunalmak hatta delirmek aşamasına gelirken olayı çözdüğünüzde önünüzde bambaşka bir düşünce yolu açılmış olduğunu görüyorsunuz. Bugüne kadar ben neden düşünemedim bunu, neden böyle ben formüle edemedim diye dövünüyorsunuz. Ve sonra üstünüze müthiş bir durgunluk gelebiliyor. Kalbiniz o görünürdeki durgunluğunuza rağmen kim bilir o fikirlerden kaç güzel yazı konusu çıkacağı heyecanıyla pıt pıt atmaya başlıyor. İşte bunun verdiği mutluluğu, keyfi ise dinlenmek için okunan hafif kitapların vermesi mümkün değil. Ben aksine fazla öğrenmeden eğlenirken içimde bir rahatsızlık bile duyuyorum (bu dediğim gibi Murat Belge’nin kitabı açısından söz konusu değil, o kitap hem eğlendirebiliyor hem de öğretici olabiliyor o da yazarının ustalığı işte).

Evet sırada yine Certeau’dan Gündelik Hayatın Keşfi (Eylem, uygulama ve üretim sanatları) başlıklı kitap var. Başlığından anlaşılabileceğine göre bu kitabı okurken daha önce birkaç insanın delirip kendisini öldürdüğünü söylemek yanlış olmaz sanırım. Ben kendimi test ediyorum bu kitabı da delirmeden ve intihar etmeden okuyup bitirebilirsem bir nevi Superman’e dönüştüm demektir. Bu dönüşümümü de Rana’ya borçluyum sanırım. Çünkü o beni acıya katlanma, tahammül etme ve sıkıntılarımı sessizce çekmek konusunda o kadar iyi eğitti ki, bu konuda öyle derin bir pratiğim var ki, Michel de Certeau’nun kitapları bile beni etkileyemiyor. Çok memnunum bu durumumdan ve sevgili eşime de çok şey borçluyum.

Yorumlar

Yorum Gönder

Yeni yorum gönder

Diğer Eleştiri Yazıları

Hasta ve geri döndürülemez biçimde sakatlanmış çocuklarla dolu bir hastanenin koridorlarında dolaşırken, Scott Stambach’in beni oraya nasıl sürüklediğini merak etmekten kendimi alamadım. Belki özel ihtiyaçları olan çocuklara öğretmenlik yapması, belki de Çernobil gibi bizi de çok yakından etkileyen bir konu seçmesi bu etkiyi yaratıyordu.

Üç Yaşam’ın orijinali yayımlandıktan kısa bir süre sonra, 1910’da, Chicago Record-Herald gazetesinde kitap hakkında şöyle bir yazı yer almış; "Stein, hayata dair parçaları değil, hayatı olduğu gibi ortaya koyuyor.’’ Kimilerine göre modern edebiyatın en önemli eserlerinden biri olan Üç Yaşam, başta Hemingway olmak üzere birçok yazarı etkilemiş, ilham kaynağı olmuş.

“Ardıç ağacı kutsal kabul edilmiş bir bitkidir, uzun ömürlüdür. Tohumu nice hastalığın tedavisinde ve yemeklere koku ve tat vermek amacıyla da kullanılır…” gibi bir sözlük tanımıyla açılıyor Selçuk Altun’un Ardıç Ağacının Altında başlıklı yeni romanı. Kapağında ise, arka planında bir ardıç ağacı bulunan,  Da Vinci imzalı bir portre olan Ginevra de’ Benci yer alıyor.

Kirliydi Kar’ın bıraktığı tat, “Çeviriyi 69 yıl beklediğimize değdi!” dedirtecek cinsten. Hemen söyleyelim, Georges Simenon’un ünlü karakteri Maigret’nin yer aldığı bir romanı değil elimizdeki; fakat bu durum onun kuşkuya, suça, adalete, yargıya ve yazgıya değinmediğini ya da daha az değindiğini kesinlikle düşündürmesin. Aksine tam da bu konuları işliyor Kirliydi Kar.

İçinde yaşadığınız dünyayı ve onun güncel gerçekliğini bir yandan deneyimlerken, aynı gerçekliği eşzamanlı olarak çağdaşınız bir yazarın gözünden okumak, okur ile eser arasında normalde olmayan bir ilişki kuruyor.

Söyleşi

İrem Çağıl ile söyleşi:


“Bize sunulan şey ‘iyi’ olmayınca ‘iyi olanı’ bizim arayıp bulmamız gerekiyor.”


Ece KARAAĞAÇ


ŞahaneBirKitap

Hayal edin. Bir mutluluk ve özgürlük hayali olsun ama bu. Bireysel, hatta bencilce isteklerinizi de kapsasın, tüm dünyayı ve insanlığı da içine alsın. Geleceğe dikin gözünüzü, tüm tarihi, geçmişi, mitleri, efsaneleri, masalları da koyun çantanıza. Sıkıcı olmayı unutun ama, eğlenceli, alaycı, neşeli, uçucu bir hayal dünyası kurun...

FikriSabit

Fikri Sabit, Ursula K. Le Guin'le aynı fikirdedir ey okur, edebiyat her zaman küçük bir kalabalığın ilgisini çeker, geriye kalan, kitlesel olan her şey doğası gereği poptur, piyasadır.

Geçtiğimiz hafta iki edebiyat dergisi –İzafi Dergisi ile Sarnıç Öykü-, kapandığını açıkladı arka arkaya. Hemen hemen aynı anda gelen bu iki haberin, bizim edebiyat ortamımız için bir haber değeri yok, maalesef. Ne de olsa edebiyat dergisi dediğimiz, kısacık bir ömre daha doğarken hapsolmuş, solgun bir heves demek bu ülke topraklarında. Bunda hepimiz hemfikiriz.